Dom Społeczny na Osiedlu Robotniczym w Krakowie

Osiedle Robotnicze w Krakowie – osiedle domów robotniczych przy ulicy Praskiej (w okresie budowy nosiła nazwę ul. Czarodziejskiej) w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki. Osiedle powstało z inicjatywy Towarzystwa Osiedli Robotniczych i miało przeciwdziałać brakowi mieszkań dla robotników. Część z mieszkań przekazano bezpłatnie robotnikom powyżej 50. roku życia zasłużonym w bojach o niepodległość kraju . Oryginalny projekt Stefana Piwowarczyka (a nie jak niektórzy uważają Fryderyka Tadaniera, który pełnił obowiązki kierownika budowy) przewidywał powstanie czternastu jednopiętrowych bloków. Osiedle miało realizować program existenzminimum, czyli zapewnienia podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Mieszkania miały powierzchnię 36 m², a w ich skład wchodziły pokój, kuchnia, przedpokój i łazienka. Budowę osiedla rozpoczęto w kwietniu 1935 w zachodniej części ówczesnej XI dzielnicy Dębniki, w pobliżu Wisły, jednak w oddaleniu od istniejącej zabudowy. Początkowo prace postępowały w dużym tempie, bo pierwsze 2 bloki oddano do użytku już w listopadzie tego samego roku. Budowę wstrzymano w 1938 ze względu na brak funduszy. W tym okresie powstało osiem budynków po nieparzystej stronie ulicy oraz dwa budynki po stronie parzystej. Na początku lat 1950. wszystkie bloki nadbudowano o jedno piętro oraz dobudowano trzy budynki i szkołę dopełniając pierwotny projekt osiedla, ingerując jednak w oryginalne bryły budynków. Przed wojną w ramach osiedla powstał również budynek Domu Społecznego (obecnie Dębnicki Ośrodek Kultury „Tęcza” oraz siedziba Rady Dzielnicy VIII Dębniki) z salą widowiskową, przedszkolem, biblioteką i sklepami. Stanowi on przykład architektury funkcjonalistycznej.

Ulica gen. Bohdana Zielińskiego – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki, w Dębnikach. Łączy ulicę Monte Cassino, ul. Kapelanka, ul. Adolfa Nowaczyńskiego z mostem Zwierzynieckim.

Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego – znajdujące się w Krakowie przy ul. Tynieckiej 39, seminarium duchowne Towarzystwa Świętego Franciszka Salezego kościoła rzymskokatolickiego. Łącznie formacja trwa 9 lat dla kandydatów na księży, a 6 lat dla braci zakonnych.

Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych – rzymskokatolicki kościół rektoralny salezjanów znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki przy ul. Tynieckiej 39, na Dębnikach. W 1918 roku salezjanie nabyli od hrabiego Zdzisława Tarnowskiego z Dzikowa działkę na Dębnikach w Krakowie. Zbudowali na niej dom zakonny, erygowany w 1930 r. a następnie powstało Salezjańskie Wyższe Seminarium Duchowne. Kościół rozpoczęto budować w 1936 roku, a ukończono go w 1946. Projektował inżynier Marian Gąsowski. Konsekrowany został przez kardynała Adama Sapiehę w 1947. Jest to modernistyczny, jednonawowy budynek na planie prostokąta z półkoliście zamkniętym prezbiterium. Fasada jest bezwieżowa z portykiem i wysokimi schodami. Nad ołtarzem głównym znajduje się figura Matki Bożej z Dzieciątkiem wykonana przez Mieczysława Stobierskiego, jego autorstwa są także płaskorzeźby stacji Drogi Krzyżowej. Pod kościołem znajduje się sala widowiskowa.

Ulica Zielna – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki. Historycznie jedna z ważniejszych ulic w tej części miasta łącząca Krzemionki Zakrzowskie z historyczną dzielnicą Dębniki w okolicach ul. Dębowej. Na jej miejscu w 1973 powstała ul. Monte Cassino. Z historycznej ul. Zielnej pozostały jedynie fragmenty w jej zachodniej części – w większej części jest to droga polna prowadząca wzdłuż zalewu Zakrzówek. Nazwa ulicy została nadana w 1912 i związana jest z jej ówczesnym podmiejskim przebiegiem wśród zieleni.

Ulica Czarodziejska – ulica w Krakowie w dzielnicy VIII Dębniki, współcześnie łączy ulicę Tyniecką z ulicą Praską. Droga ta istniała w zachodniej części historycznych Dębnik jeszcze przed ich przyłączeniem do Krakowa w 1910. Nosiła ona wówczas nieoficjalną nazwę ulicy Twardowskiego - na cześć legendarnego Pana Twardowskiego. W 1917, nawiązując do poprzedniej nazwy, zmieniono ją na ulicę Czarodziejską. Powodem tej zmiany było istnienie innej ulicy Twardowskiego w sąsiedniej dzielnicy Zakrzówek. Historycznie ulica ta miała dłuższy przebieg dalej na zachód aż do ponownego połączenia z drogą do Tyńca - obecnie jest to zachodni odcinek ul. Praskiej. Do około 1951 cała obecna ul. Praska nosiła również nazwę ul. Czarodziejskiej. Na niektórych planach z lat 20. i 30. XX wieku przebieg ul. Czarodziejskiej wskazywany jest dalej na południe aż do Skałek Twardowskiego (obecna ul. Pietrusińskiego, wcześniej ul. Harcerska).

Ulica Praska – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki, na Dębnikach. Łączy ulicę Szwedzką z ulicą Tyniecką. Wytyczenie tej ulicy związane jest z budową w latach 30. XX wieku dwóch osiedli: Osiedla Legionowego w rejonie ulicy Szwedzkiej oraz Osiedla Robotniczego nad Wisłą. Ulica Praska łączy oba te osiedla. Ulica miała otrzymać nazwę ulica Osiedle Legionowe, ale na planach z lat 30. i 40. widnieje nazwa ulicy Czarodziejskiej, przejęta od wcześniej biegnącej w tym rejonie ulicy. Około 1951 nadano współczesną nazwę ulicy, pochodzącą od nazwy stolicy Czech – Pragi (w pobliżu znajduje się również ulica Czechosłowacka). Przy ulicy Praskiej położony jest Park Dębnicki.

Most Zwierzyniecki w Krakowie – most na Wiśle oddany do użytku w 2001 roku. Most ma 157,92 metra długości i 23,7 metra szerokości. Jest mostem jednoprzęsłowym i składa się z trzech elementów: dwóch wiaduktów oraz mostu rzecznego o łącznej długości 213 metrów. Na moście w każdym kierunku prowadzą po 2 pasy ruchu samochodowego, a po bokach znajdują się chodniki dla pieszych oraz drogi rowerowe. Głównym zadaniem mostu jest odciążenie ruchu na moście Dębnickim znajdującym się na tzw. drugiej obwodnicy Krakowa. Budowę mostu oraz estakad dojazdowych zrealizowało przedsiębiorstwo Skanska.

Ulica Gontyna – ulica w Krakowie w dzielnicy VII Zwierzyniec, na Zwierzyńcu, na osiedlu Salwator. Łączy ulicę św. Bronisławy ze skrzyżowaniem tej samej ulicy z al. Jerzego Waszyngtona. Jest jednojezdniowa.

Kaplica św. Małgorzaty i św. Judyty – zabytkowa barokowa, drewniana kaplica znajdująca się na Zwierzyńcu w Krakowie, w dzielnicy VII Zwierzyniec przy ul. św. Bronisławy 8. Leży na trasie Małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej. Kaplica została odbudowana na miejscu poprzedniej, którą zniszczyły pożary w 1587 i 1656 roku. Powstała w XVII wieku, w latach 1689–1690, za ksieni Justyny Oraczowskiej. Konsekrowano ją pod wezwaniem św. Małgorzaty. W XIX wieku po raz pierwszy zaczęto łączyć ją z miejscem dawnych kultów pogańskich, tak jak wcześniej kościół parafialny Najświętszego Salwatora. Od tej pory przylgnęła do niej nazwa Gontyny. Wnętrza kaplicy zdobiły niegdyś trzy ołtarze: św. Małgorzaty, św. Heleny i Justyny, patronki ksieni Justyny Oraczowskiej. /Katalog Zabytków Sztuki w Polsce/ Obrazy przedstawiające sceny z życia bł. Bronisławy i portrety jej przodków. Obecnie istniejący budynek był wielokrotnie remontowany, a badania przeprowadzone przez Pracownie Konserwacji Konstrukcji Drewnianych w Warszawie potwierdziły, że jest kaplicą XVII wieczną. /Aldona Sudacka/ Obecnie kaplica jest otwarta i udostępniona do zwiedzania w okresie letnim od maja do końca września w dniach: czwartek, piątek, sobota w godzinach od 9.00– 13.00 i od 13.30 do 18.00 w niedzielę od 12.00 do 17.00. Zwiedzanie z przewodnikiem jest darmowe./Dorota Jasińska/ W końcu 2 kwietnia 2008 r. przed kaplicą od strony ulicy uroczyście poświęcono pomnik Jana Pawła II Czesława Dźwigaja, ufundowany przez infułata Jerzego Bryłę. Pomnik stanął w miejscu, skąd według tradycji ks. Karol Wojtyła, ruszył z młodzieżą akademicką na pieszą wycieczkę do Doliny Mnikowskiej, by tam uczestniczyć w Nieszporach odśpiewanych u stóp wizerunku Matki Bożej, namalowanej na skale.

Jaskinia Koguta – jaskinia w kamieniołomie Kapelanka w Skałkach Twardowskiego w Dzielnicy VIII Dębniki w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Kopiec Jana Pawła II – najmłodszy i najmniejszy z krakowskich kopców, usypany na terenie Zgromadzenia Księży Zmartwychwstańców na Dębnikach przy ul. ks. Stefana Pawlickiego. Kopiec ma 7 m wysokości (bez krzyża). Prowadzi do niego alejka wysadzana tujami, zakończona od strony kopca niewielkimi schodami. U wejścia znajduje się granitowa tablica z herbem papieskim i informacją iż kopiec jest pamiątką VI pielgrzymki Jana Pawła II do ojczyzny. Sypany był w dniach 31 maja – 10 czerwca 1997 roku. Poświęcony został przez ówczesnego nuncjusza Józefa Kowalczyka w trakcie 289 konferencji episkopatu Polski odbywającej się na terenie kurii Zmartwychwstańców. Kopiec jest repliką Kopca Kościuszki w Olkuszu. W 2002 roku powstała idea usypania większego kopca na cześć papieża Polaka. Miałby on być zlokalizowany na terenie dawnych Zakładów Sodowych „Solvay”.