Osiedle Robotnicze w Krakowie

Dom społeczny na Osiedlu Robotniczym w Krakowie – budynek o funkcjach społecznych i kulturalnych, wybudowany w latach 1935–1937 na potrzeby powstającego w ówczesnej krakowskiej dzielnicy Dębniki Osiedla Robotniczego. Inicjatorem powstania budynku był Wojewódzki Związek Międzykomunalny Opieki Społecznej. Autorem projektu był Fryderyk Tadanier, we współpracy z inżynierem Michałem Zakrzewskim. Dom położony jest na rogu ul. Praskiej i ul. Pietrusińkiego. Budynek, stanowiący przykład architektury funkcjonalistycznej, ma kształt przenikających się brył. Jego formę podkreślają podziały horyzontalne uzyskane dzięki gęsto rozmieszczonym oknom, biegnącym pod nimi gzymsami oraz kolorystyce budynku (róż indyjski pomiędzy oknami, piaskowy w pozostałych częściach). W budynku mieściło się pierwotnie m.in. przedszkole i sklepy (na parterze), biblioteka z czytelnią, świetlica (na pierwszym piętrze), pokoje mieszkalne (na drugim piętrze). W parterowej części od strony ul. Pietrusińskiego mieściła się sala widowiskowa. W latach 1957–2005 w budynku działało w niej kino „Tęcza”. Współcześnie budynek nadal funkcje kulturalne - mieści się tutaj Teatr Praska 52 – filia Centrum Kultury Podgórza oraz filia Podgórskiej Biblioteki Publicznej. Znajduje się tutaj również siedziba rady i zarządu dzielnicy VIII Dębniki.

Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych – rzymskokatolicki kościół rektoralny salezjanów znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki przy ul. Tynieckiej 39, na Dębnikach. W 1918 roku salezjanie nabyli od hrabiego Zdzisława Tarnowskiego z Dzikowa działkę na Dębnikach w Krakowie. Zbudowali na niej dom zakonny, erygowany w 1930 r. a następnie powstało Salezjańskie Wyższe Seminarium Duchowne. Kościół rozpoczęto budować w 1936 roku, a ukończono go w 1946. Projektował inżynier Marian Gąsowski. Konsekrowany został przez kardynała Adama Sapiehę w 1947. Jest to modernistyczny, jednonawowy budynek na planie prostokąta z półkoliście zamkniętym prezbiterium. Fasada jest bezwieżowa z portykiem i wysokimi schodami. Nad ołtarzem głównym znajduje się figura Matki Bożej z Dzieciątkiem wykonana przez Mieczysława Stobierskiego, jego autorstwa są także płaskorzeźby stacji Drogi Krzyżowej. Pod kościołem znajduje się sala widowiskowa.

Most Zwierzyniecki w Krakowie – most na Wiśle oddany do użytku w 2001 roku. Most ma 157,92 metra długości i 23,7 metra szerokości. Jest mostem jednoprzęsłowym i składa się z trzech elementów: dwóch wiaduktów oraz mostu rzecznego o łącznej długości 213 metrów. Na moście w każdym kierunku prowadzą po 2 pasy ruchu samochodowego, a po bokach znajdują się chodniki dla pieszych oraz drogi rowerowe. Głównym zadaniem mostu jest odciążenie ruchu na moście Dębnickim znajdującym się na tzw. drugiej obwodnicy Krakowa. Budowę mostu oraz estakad dojazdowych zrealizowało przedsiębiorstwo Skanska.

Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego – znajdujące się w Krakowie przy ul. Tynieckiej 39, seminarium duchowne Towarzystwa Świętego Franciszka Salezego kościoła rzymskokatolickiego. Łącznie formacja trwa 9 lat dla kandydatów na księży, a 6 lat dla braci zakonnych.

Ulica gen. Bohdana Zielińskiego – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki, w Dębnikach. Łączy ulicę Monte Cassino, ul. Kapelanka, ul. Adolfa Nowaczyńskiego z mostem Zwierzynieckim.

Ulica Zielna – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki. Historycznie jedna z ważniejszych ulic w tej części miasta łącząca Krzemionki Zakrzowskie z historyczną dzielnicą Dębniki w okolicach ul. Dębowej. Na jej miejscu w 1973 powstała ul. Monte Cassino. Z historycznej ul. Zielnej pozostały jedynie fragmenty w jej zachodniej części – w większej części jest to droga polna prowadząca wzdłuż zalewu Zakrzówek. Nazwa ulicy została nadana w 1912 i związana jest z jej ówczesnym podmiejskim przebiegiem wśród zieleni.

Ulica Czarodziejska – ulica w Krakowie w dzielnicy VIII Dębniki, współcześnie łączy ulicę Tyniecką z ulicą Praską. Droga ta istniała w zachodniej części historycznych Dębnik jeszcze przed ich przyłączeniem do Krakowa w 1910. Nosiła ona wówczas nieoficjalną nazwę ulicy Twardowskiego - na cześć legendarnego Pana Twardowskiego. W 1917, nawiązując do poprzedniej nazwy, zmieniono ją na ulicę Czarodziejską. Powodem tej zmiany było istnienie innej ulicy Twardowskiego w sąsiedniej dzielnicy Zakrzówek. Historycznie ulica ta miała dłuższy przebieg dalej na zachód aż do ponownego połączenia z drogą do Tyńca - obecnie jest to zachodni odcinek ul. Praskiej. Do około 1951 cała obecna ul. Praska nosiła również nazwę ul. Czarodziejskiej. Na niektórych planach z lat 20. i 30. XX wieku przebieg ul. Czarodziejskiej wskazywany jest dalej na południe aż do Skałek Twardowskiego (obecna ul. Pietrusińskiego, wcześniej ul. Harcerska).

Skałki Twardowskiego – park miejski w Krakowie, będący fragmentem Lasów Miejskich Krakowa, usytuowany na wzgórzu zrębowym Krzemionki Zakrzowskie (zwanym też Zakrzówkiem), w prawobrzeżnej części Krakowa, w dzielnicy VIII, na Dębnikach. Znajduje się w odległości około 3 km od centrum miasta, pomiędzy ulicami Tyniecką, Norymberską i Zielną. Wchodzi w skład Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Ma powierzchnię 34 ha, jest terenem rekreacyjnym i unikalną ostoją przyrody w mieście. Geograficznie znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią Bramy Krakowskiej. Nazwa Skałek Twardowskiego pochodzi od legendy, według której czarnoksiężnik Pan Twardowski w tym miejscu miał mieć swoją pracownię. Pewnego dnia, jego laboratorium wybuchło i na tym to miejscu powstały skałki.

Krzemionki Zakrzowskie – wzgórze zrębowe w południowo-zachodniej części Krakowa na południe od Wisły. W różnych opracowaniach nosi też inne nazwy: Zakrzówek, Zrąb Zakrzówka, Skały Twardowskiego, Zrąb Południowy. Dawniej wzgórze znajdowało się w obrębie wsi Zakrzówek, która została włączona do Krakowa, obecnie znajduje się w Krakowie, w Dzielnicy VIII Dębniki, w mezoregionie Pomost Krakowski, w makroregionie Brama Krakowska. Od kilkuset lat na Krzemionkach Zakrzowskich wydobywano wapienie dla potrzeb budownictwa, najbardziej intensywne wydobycie miało miejsce od początku XX wieku. Na obszarze wzgórza istniały wówczas cztery kamieniołomy: Łom Bergera, Skałki Twardowskiego, Kapelanka i Zakrzówek. Największy był kamieniołom Zakrzówek. Pozostało po nim ogromne zagłębienie terenu, które po zaprzestaniu eksploatacji w szybkim czasie wypełniła woda. Dziś jest to popularne wśród krakowian miejsce wypoczynku, tzw. Zalew Zakrzówek. Większa część wzgórza stała się terenem rekreacyjnym Krakowa o nazwie Uroczysko Skałki Twardowskiego. W północno-wschodniej jego części znajduje się suchy kamieniołom Kapelanka, którego skalne ściany mające postać murów skalnych stanowią bardzo popularne miejsce wspinaczkowe nie tylko krakowskich wspinaczy. Wspinacze wyróżniają wśród nich skały: Baba Jaga, Ciąża, Freney, Niski Mur, Problemówka, Rdzawe Zacięcie, Szara Ścianka, Sadystówka. Pozostałą część Krzemionek porasta las. Przez wzgórze prowadzi gęsta sieć ścieżek spacerowych z ławkami dla turystów i koszami na śmieci. Wśród skał Krzemionek Zakrzowskich jest kilkanaście jaskiń, największa Jaskinia Twardowskiego znajduje się w zachodniej części Krzemionek. Pozostałe jaskinie i schroniska to: Jaskinia Jasna, Jaskinia Koguta, Jaskinia Musza, Jaskinia Niska, Jaskinia pod Nyżą, Jaskinia przed Problemówką, Jaskinia Pychowicka, Jaskinia w Anastomozach, Jaskinia Wywiew, Jaskinia z Kulkami, Kawerna Magazyn, Okienko Zbójnickie, Rurka, Schronisko nad Sadystówką, Schronisko obok Anastomozów, Tunel w Pychowicach.

Szaniec FS-29 – budowla fortyfikacyjna twierdzy Kraków z 1854 roku, najlepiej zachowana w mieście budowla typu FS (niem. feldschanze – szaniec polowy). Znajduje się na Skałkach Twardowskiego, niedaleko od ul. Tynieckiej. Szaniec ten wzniesiono podczas rozbudowy pierścienia twierdzy krakowskiej w latach 1854–56 następstwie wojny krymskiej ciągiem standardowych szańców o charakterze półstałym, numerowanych od 1 do 29. Szańce te miały sześcioboczny narys, co przy kącie rozwarcia strzelnic 60° nie pozostawiało pól nie pokrytych ogniem. Uzbrojenie stanowiło 10 dział, po dwa na każdą z trzech linii wału czoła, i po dwa na barki, chroniące międzypola. Tylny odcinek obrysu był włamany do wnętrza dwoma krótkimi wałami, tworzącymi szyję. Przeznaczone były one do użycia broni ręcznej w celu obrony mostu zwodzonego i bramy do fortyfikacji. Szaniec FS 29 ma bardzo typowy sześciokątny narys, wyróżnia go jedynie fosa kuta w skale. W 1860 dodano mu poprzecznice, a tuż przed I wojną światową – schrony pogotowia z podkopów i blachy falistej. W 1990 szaniec został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-831.

Ostróg Bramny Bramy „Bielany” – część fortyfikacji Twierdzy Kraków, powstał w 1907 roku. Obiekt znajduje się na Zwierzyńcu, przy ul. Księcia Józefa 65 w Krakowie i został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Po bramie fortecznej Bielany, która chroniła trasę wzdłuż Wisły biegnącą przez Bielany do Tyńca i Skawiny, zachował się ostróg bramny z pancernym sponsonem. Ostróg (wartownia) bramy „Bielany” jest blokiem bojowym do flankowania przyległej bramy rdzenia. Obiekt ceglano-kamienno-stalowo-betonowy z płaszczem ziemnym od czoła i boku (nie zachowanym), jednokondygnacyjny, został wybudowany na rzucie prostokąta. Wewnątrz znajdowały się: pokój dla żołnierzy, pokój oficerski i toaleta. Po zlikwidowaniu bramy, otwory strzelnicze przebudowano na okna, zachowały m.in. pancerne drzwi oraz sponson. Po 1920 został adaptowany na lokal gastronomiczny, od ok. 1970 roku był tu sklep, po 1992 ponownie działał tu lokal gastronomiczny, a od 2001 skład budowlany. W latach 2021–2022 obiekt przeszedł generalny remont, koszty pokrył budżet miasta oraz Narodowy Fundusz Rewaloryzacji Zabytków Krakowa.

Cerkiew Świętych Cyryla i Metodego – budowana wolnostojąca prawosławna cerkiew w obrębie parafii Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Krakowie. Obiekt powstaje przy ul. Wioślarskiej w dzielnicy Zwierzyniec.