Brama Krakowska w Tarnowie

Ulica Katedralna − ulica na tarnowskim Starym Mieście prowadząca od północno-zachodniego narożnika Rynku na zachód do nieistniejącej już Bramy Krakowskiej. Z ulicą bezpośrednio sąsiaduje Plac Kazimierza Wielkiego z pomnikiem Adama Mickiewicza oraz Plac Katedralny z Bazyliką katedralną. W budynku nr 2 w latach 1922−1931 mieszkał Jan Bielatowicz. Nazwa ulicy była używana od XVIII w. Zmieniona została w okresie PRL. Wówczas ulica upamiętniała nazwą działacza socjalistycznego Walerego Wróblewskiego. Po przemianach 1989 powrócono do dawnej nazwy.

Pomnik Adama Mickiewicza w Tarnowie usytuowany jest na placu Kazimierza Wielkiego w ciągu ulicy Katedralnej. Pomnik postanowiono ufundować z okazji 100-lecia urodzin wieszcza. 9 maja 1898 powstał komitet pod przewodnictwem Bronisława Brzeskiego, tarnowskiego notariusza i weterana powstania styczniowego, mający zebrać potrzebne środki finansowe i wybrać projekt pomnika. W kwietniu 1900 roku zaakceptowano projekt Tadeusza Błotnickiego, zobowiązując artystę do zakończenia pracy do końca października. Uroczystego odsłonięcia pomnika dokonano 26 listopada 1900 w 45. rocznicę śmierci poety. Pomnik ma formę popiersia o wysokości 1,1 m na cokole wykonanym z czerwonego granitu tremboweskiego o wysokości 3,4 m., ozdobionym lirą – symbolem poetów. Otoczony jest ozdobnymi słupkami metalowymi, połączonymi łańcuchem oraz dwoma kandelabrami. Pomnik przetrwał II wojnę światową, gdyż po usunięciu polskich symboli przekazano niemieckim władzom okupacyjnym iż przedstawia Jana Sebastiana Bacha. W marcu 1968 protestowano przy pomniku przeciwko cenzurze oraz zdjęciu „Dziadów” z desek Teatru Narodowego.

Plac Kazimierza Wielkiego – plac na tarnowskim Starym Mieście. Powstał w okresie lokacji miasta. Na placu znajduje się Pomnik Adama Mickiewicza. Plac sąsiaduje z ulicą Katedralną, położony jest na zachód od Placu Katedralnego i Rynku.

Powiat tarnowski (niem. Politische Bezirk Tarnow) – jednostka podziału administracyjnego I stopnia w Królestwie Galicji i Lodomerii, kraju koronnym Austro-Węgier, istniejąca w latach 1867–1918. Siedzibą powiatu był Tarnów. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powiat tarnowski wszedł w skład województwa krakowskiego.

Muzeum Ziemi Tarnowskiej (w latach 1976–2024 Muzeum Okręgowe w Tarnowie) – wielooddziałowa placówka muzealna zlokalizowana w Tarnowie i powiatach: tarnowskim, brzeskim, bocheńskim i dąbrowskim.

Kościół św. Anny – kościół, który znajdował się w Tarnowie, u zbiegu dzisiejszych ulic św. Anny i św. Ducha. Rozebrany na początku XIX wieku.

Akademiola w Tarnowie (także scholasteria, dom kapitulny) – zabytkowy budynek znajdujący przy placu Katedralnym 5 w Tarnowie. Powstał prawdopodobnie z połączenia dwóch innych obiektów – budynków szkoły parafialnej i infirmerii wikariuszy kolegiackich, wzniesionych około połowy XVI wieku. W swojej historii użytkowany był m.in. jako siedziba instytucji szkolnych. Współcześnie wykorzystywany jest przez tarnowskie Muzeum Diecezjalne.

Scholasteria w Tarnowie (także dom rektora, dom kapitulny, dom kapituły) – zabytkowy budynek znajdujący przy placu Katedralnym 5 w Tarnowie. Powstał w II połowie XVI wieku, w swojej historii pełnił m.in. funkcje mieszkalne, w tym jako rezydencja dla rektora szkoły parafialnej, prałata kanclerza oraz dyrektora austriackiego gimnazjum. Współcześnie wykorzystywany jest przez tarnowskie Muzeum Diecezjalne.

Dom Mikołajowski w Tarnowie (także dom Mikołajowskich, dom Kornuszowski bądź kamienica Koruszowska) – zabytkowy gotycko-renesansowy budynek znajdujący przy placu Katedralnym w Tarnowie. Powstał w XVI wieku, przez stulecia pełnił różne funkcje, był m.in. użytkowany przez duchowieństwo, mieścił siedziby szkół, Powiatowego Ośrodka Zdrowia oraz Muzeum Higieny. Od czasu konserwacji przeprowadzonej na przełomie lat 40. i 50. XX wieku mieszczą się w nim sale wystawowe tarnowskiego Muzeum Diecezjalnego. Uznawany jest za najstarszą kamienicę miasta.

Budynek dawnej Kasy Oszczędności w Tarnowie (także kamienica dawnej Kasy Oszczędności, zwana również Salą Lustrzaną) – zabytkowy budynek znajdujący się przy ulicy Wałowej 10 w Tarnowie. Miejsce sesji Rady Miejskiej w Tarnowie oraz Młodzieżowej Rady Miejskiej w Tarnowie. Budynek powstał w latach 1880–1882 dla Miejskiej Kasy Oszczędności; do lat 50. XX w. mieściła się tu jej siedziba. Pełnił także funkcję centrum kulturalnego miasta: w reprezentacyjnej sali balowej Towarzystwa Kasynowego, zwanej Salą Lustrzaną, organizowano uroczyste wydarzenia okolicznościowe. W budynku mieści się siedziba Tarnowskiego Centrum Przedsiębiorczości.

Muzeum Diecezjalne w Tarnowie – muzeum diecezjalne w Polsce założone 25 października 1888 roku przez ówczesnego rektora tarnowskiego seminarium duchownego ks. Józefa Bąbę. Jest najstarszą tego typu placówką w Polsce.

Pałac Sanguszków w Tarnowie (Budynek Starostwa Tarnowskiego, Dom Książęcy) – pałac znajdujący się przy placu Jana Sobieskiego w Tarnowie. Został wzniesiony pod koniec XVIII wieku; jego obecną formę nadano mu w I poł. XX wieku. Na przestrzeni wieków pełnił różne funkcje, w tym mieszkalne i biurowe m.in. mieścił siedziby urzędów, m.in. austriackiego i polskiego starostwa powiatowego oraz urzędu wojewódzkiego województwa tarnowskiego. W czasie rabacji galicyjskiej przed budynkiem składano ofiary rzezi, a ówczesny starosta tarnowski wypłacił tu chłopom „nagrodę”, w zamian za dochowanie wierności austriackiemu cesarzowi. Od pełnionej funkcji administracyjnej nazywany budynkiem starostwa.