Plac Kazimierza Wielkiego w Tarnowie

Pomnik Adama Mickiewicza w Tarnowie usytuowany jest na placu Kazimierza Wielkiego w ciągu ulicy Katedralnej. Pomnik postanowiono ufundować z okazji 100-lecia urodzin wieszcza. 9 maja 1898 powstał komitet pod przewodnictwem Bronisława Brzeskiego, tarnowskiego notariusza i weterana powstania styczniowego, mający zebrać potrzebne środki finansowe i wybrać projekt pomnika. W kwietniu 1900 roku zaakceptowano projekt Tadeusza Błotnickiego, zobowiązując artystę do zakończenia pracy do końca października. Uroczystego odsłonięcia pomnika dokonano 26 listopada 1900 w 45. rocznicę śmierci poety. Pomnik ma formę popiersia o wysokości 1,1 m na cokole wykonanym z czerwonego granitu tremboweskiego o wysokości 3,4 m., ozdobionym lirą – symbolem poetów. Otoczony jest ozdobnymi słupkami metalowymi, połączonymi łańcuchem oraz dwoma kandelabrami. Pomnik przetrwał II wojnę światową, gdyż po usunięciu polskich symboli przekazano niemieckim władzom okupacyjnym iż przedstawia Jana Sebastiana Bacha. W marcu 1968 protestowano przy pomniku przeciwko cenzurze oraz zdjęciu „Dziadów” z desek Teatru Narodowego.

Ulica Katedralna − ulica na tarnowskim Starym Mieście prowadząca od północno-zachodniego narożnika Rynku na zachód do nieistniejącej już Bramy Krakowskiej. Z ulicą bezpośrednio sąsiaduje Plac Kazimierza Wielkiego z pomnikiem Adama Mickiewicza oraz Plac Katedralny z Bazyliką katedralną. W budynku nr 2 w latach 1922−1931 mieszkał Jan Bielatowicz. Nazwa ulicy była używana od XVIII w. Zmieniona została w okresie PRL. Wówczas ulica upamiętniała nazwą działacza socjalistycznego Walerego Wróblewskiego. Po przemianach 1989 powrócono do dawnej nazwy.

Brama Krakowska w Tarnowie – średniowieczna brama miejska, położona na tarnowskim Starym Mieście, będąca częścią miejskiego systemu obronnego. Budowla nie zachowała się do dzisiejszych czasów.

Akademiola w Tarnowie (także scholasteria, dom kapitulny) – zabytkowy budynek znajdujący przy placu Katedralnym 5 w Tarnowie. Powstał prawdopodobnie z połączenia dwóch innych obiektów – budynków szkoły parafialnej i infirmerii wikariuszy kolegiackich, wzniesionych około połowy XVI wieku. W swojej historii użytkowany był m.in. jako siedziba instytucji szkolnych. Współcześnie wykorzystywany jest przez tarnowskie Muzeum Diecezjalne.

Scholasteria w Tarnowie (także dom rektora, dom kapitulny, dom kapituły) – zabytkowy budynek znajdujący przy placu Katedralnym 5 w Tarnowie. Powstał w II połowie XVI wieku, w swojej historii pełnił m.in. funkcje mieszkalne, w tym jako rezydencja dla rektora szkoły parafialnej, prałata kanclerza oraz dyrektora austriackiego gimnazjum. Współcześnie wykorzystywany jest przez tarnowskie Muzeum Diecezjalne.

Dom Mikołajowski w Tarnowie (także dom Mikołajowskich, dom Kornuszowski bądź kamienica Koruszowska) – zabytkowy gotycko-renesansowy budynek znajdujący przy placu Katedralnym w Tarnowie. Powstał w XVI wieku, przez stulecia pełnił różne funkcje, był m.in. użytkowany przez duchowieństwo, mieścił siedziby szkół, Powiatowego Ośrodka Zdrowia oraz Muzeum Higieny. Od czasu konserwacji przeprowadzonej na przełomie lat 40. i 50. XX wieku mieszczą się w nim sale wystawowe tarnowskiego Muzeum Diecezjalnego. Uznawany jest za najstarszą kamienicę miasta.

Tarnowskie Centrum Kultury (TCK) – instytucja kulturalna miasta Tarnowa, powstała w 1992 roku w wyniku przekształcenia, przez Radę Miejską, dotychczasowego Tarnowskiego Ośrodka Kultury. Siedzibą TCK jest Kamienica Ratajewiczowska (Rynek 5).

Muzeum Diecezjalne w Tarnowie – muzeum diecezjalne w Polsce założone 25 października 1888 roku przez ówczesnego rektora tarnowskiego seminarium duchownego ks. Józefa Bąbę. Jest najstarszą tego typu placówką w Polsce.

Plac Katedralny w Tarnowie – plac na Starym Mieście w Tarnowie, usytuowany pomiędzy ulicami Katedralną a Kapitulną, sąsiadujący od południowego wschodu z Rynkiem. Plac wytyczony został podczas lokacji miasta w 1330 roku. W tym samym czasie rozpoczęto wznoszenie na nim istniejącej do dziś gotyckiej katedry. Przez wieki założenie formowało się pod wpływem licznych prac budowlanych, a jego współczesny wygląd wykształcił się dopiero na przełomie wieków XIX i XX.

Diecezja tarnowska (łac. Dioecesis Tarnoviensis) – jedna z 4 diecezji rzymskokatolickich metropolii krakowskiej. Ze statystyk dotyczących praktyk religijnych wynika, że jest najbardziej religijną diecezją w Polsce.

Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tarnowie – parafia katedralna znajdująca się w diecezji tarnowskiej w dekanacie Tarnów Południe. Kościołem parafialnym jest katedra tarnowska, która jest bazyliką mniejszą. Kościół parafialny wzniesiony został w I połowie XIV w. Od początku swojego istnienia nosił wezwanie Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. O jego znaczeniu i prestiżu świadczy fakt, że w 1329 odbyła się w nim konsekracja biskupia bł. Jakuba Strepy (późniejszego arcybiskupa halicko - lwowskiego). W 1400 biskup krakowski Piotr Wysz podniósł kościół do godności kolegiaty powołując przy nim Kapitułę Kolegiacką. W 1786, w związku z utworzeniem przez papieża Piusa VI Diecezji Tarnowskiej (diecezja została zlikwidowana po III rozbiorze Polski, stolica biskupia powróciła do Tarnowa w 1826), świątynia otrzymała tytuł katedry, a parafia, tym samym, tytuł parafii katedralnej. 14 kwietnia 1972 mocą listu apostolskiego "Cum beatissima" Pawła VI katedra tarnowska otrzymała tytuł Bazyliki Mniejszej.

Bazylika Katedralna Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tarnowie – główny kościół diecezji tarnowskiej, sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Tarnowie. Kościół pierwotnie gotycki, wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany w późniejszych okresach, obecnie o cechach neogotyckich. Budowla jest trzynawowa, z wydłużonym prezbiterium, zamkniętym trójboczną absydą oraz dobudowaną ze strony zachodniej wysoką wieżą. Wnętrze bazyliki katedralnej kryje wiele artystycznych stylów minionych epok, w prezbiterium znajdują się monumentalne pomniki nagrobne Tarnowskich i Ostrogskich.