Kamienica przy ulicy Retoryka 15 w Krakowie

Kamienica przy ulicy Retoryka 3 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I przy ulicy Retoryka, na Nowym Świecie. Kamienica została wzniesiona w latach 1891–1893 według projektu architekta Teodora Talowskiego. W latach 1994–1995 odbył się remont budynku. 10 lutego 1972 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.

Kamienica przy ulicy Retoryka 5 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I przy ulicy Retoryka, na Nowym Świecie. Kamienica została wzniesiona w latach 1887–1892 według projektu architektów Teodora Talowskiego oraz Karola Zaremby. W 1893 roku budynek został nadbudowany o drugie piętro. 18 października 1993 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.

Ulica Retoryka – ulica w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, na Nowym Świecie. Stanowi przedłużenie ulic Wenecja oraz Garncarskiej, a rozpoczyna się na skrzyżowaniu z ulicą Józefa Piłsudskiego. Prowadzi do ulicy Zwierzynieckiej i ulicy Powiśle. Ulica biegnie przez teren dawnej posiadłości, nazywanej Ossolińszczyzna bądź Retoryka. Na początku XVII wieku stał tu dwór; w połowie tego stulecia Ossolińscy założyli tu jurydykę Retoryka, zniesioną w 1801 roku. Została wytyczona w 1883 na zachodnim brzegu rzeki Rudawy, obecna nazwa od 1890. Zabudowę rozpoczęto ok. 1887, pierwotnie na prawym brzegu rzeki. Lewy brzeg zajmowały początkowo stare, parterowe domy stojące bezpośrednio nad brzegiem rzeki, zasypanej na tym odcinku w latach 1910–1912 (na budynku „Sokoła” u zbiegu z Piłsudskiego pamiątka po dawnych powodziach: znak wysokiej wody z 12 VII 1902). Na miejscu zasklepionego koryta powstała zadrzewiona aleja rozdzielająca dwa trakty ulicy. Nazwa Retoryka pochodzi od istniejącej w tej okolicy w XVII wieku jurydyki (folwarku). Krakowscy radni przyjęli w dniu 18 lutego 2021 roku uchwałę o nadaniu fragmentowi zieleńca między jezdniami ulicy pomiędzy skrzyżowaniami z ul. J. Piłsudskiego i z ul. Smoleńsk nazwy „Skwer Praw Kobiet”.

Kamienica Pod Osłem (znana także jako Kamienica Faber est suae quisque fortunae) – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I przy ulicy Retoryka 9, na Nowym Świecie. Jej projektantem był Teodor Talowski, uważany za jednego z najwybitniejszych i najoryginalniejszych polskich architektów XIX wieku. Kamienica została wzniesiona w 1891 jako dom własny Talowskiego. Wybudowana została z charakterystycznej dla architekta ciemnej cegły. Budynek posiada asymetryczną fasadę, podzieloną na cztery osie i urozmaiconą loggiami, narożnym wykuszem, wspartym na filarze oraz detalami wzorowanymi głównie na architekturze manieryzmu, jednak zestawionymi w swobodny sposób znamionujący odejście od ścisłego historyzmu. Nad wykuszem znajduje się rzeźba przedstawiająca głowę osła, od której kamienica wzięła nazwę. 9 maja 1968 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków. Dom ten należy do największego zespołu budynków autorstwa Teodora Talowskiego, do którego należą także: kamienica Pod Śpiewającą Żabą, kamienica nr 3, kamienica nr 5 oraz kamienica Festina Lente, wszystkie położone przy ulicy Retoryka.

Instytut Literatury – polska, narodowa instytucja kultury powołana na mocy zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 25 lutego 2019 r. w sprawie utworzenia państwowej instytucji kultury – Instytutu Literatury (Dz. Urz. MKiDN poz. 12). 1 czerwca 2024 Instytut Literatury został połączony z Instytutem Książki w nową państwową instytucję kultury.

Ulica Wygoda – ulica w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, na Nowym Świecie. Przecznica ulicy Retoryka, w kierunku północno-zachodnim, obecnie ślepa, kończy się jako sięgacz.

Kamienica przy ulicy Smoleńsk 20 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie przy ulicy Smoleńsk 20, na Nowym Świecie. Kamienica została wzniesiona w latach 1888–1889. Zaprojektowana została przez Teodora Talowskiego. W 1905 roku odbyła się nadbudowa drugiego piętra zgodnie z projektem Władysława Ekierskiego. 14 maja 1975 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.

Kamienica Pod Smokiem – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy I przy ulicy Smoleńsk 18, na Nowym Świecie. Kamienica została wzniesiona w 1887 roku. Zaprojektowana została przez Teodora Talowskiego. W 1898 roku kamienica została nadbudowana według projektu wykonanego przez Władysława Ekielskiego. 7 maja 1968 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.

Kamienica Festina lente (znana także jako Kamienica Ars longa vita brevis) – kamienica z 1887 roku, znajdująca się przy ul. Retoryka 7 w Krakowie, zaprojektowana przez Teodora Talowskiego. Dom ten należy do największego zespołu budynków autorstwa Talowskiego. Sąsiaduje z nim kamienica Pod Osłem (Retoryka 9, z lewej), a wcześniej znajduje się kamienica Pod Śpiewającą Żabą (Retoryka 1), kamienica nr 3 i kamienica nr 5, także Talowskiego. Kamienica Festina lente była domem własnym Talowskiego. Należy do pierwszej fazy twórczości Talowskiego (1885–1895), w której architekt stworzył najbardziej chyba oryginalne dzieła, a mianowicie kamienice krakowskie, nie bez racji uznawane za kwintesencję "talowszczyzny". Dzieła tego okresu, w tym kamienicę Festina lente, Pod Pająkiem, Pod Osłem i Pod Śpiewającą Żabą, charakteryzuje stosowanie spatynowanej cegły i kamiennego detalu, elementów historycznych, rozbudowanej ornamentyki oraz asymetria i ekspresja. Budynek jest trzypiętrowy (pierwotnie był dwupiętrowy, trzecie piętro dobudowano w 1929 roku, już po śmierci Talowskiego), o asymetrycznej fasadzie wykonanej z różnych materiałów. Znajdują się na niej dwie inskrypcje: Festina lente (Spiesz się powoli) i Ars longa vita brevis (Życie (jest) krótkie, sztuka długotrwała) oraz kartusz z nazwiskiem autora i tarcza herbowa. Podczas przebudowy z 1929 zniszczono także oryginalny portal wejściowy.

Ulica Felicjanek – ulica w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto, na Nowym Świecie.

Dom Stu Balkonów – zabytkowy modernistyczny budynek mieszkalny, powstały w latach 1959-1962 przy ul. Retoryka 4 w Krakowie, zaprojektowany przez Bohdana Lisowskiego. Obiekt wpisany na Małopolską Listę Dóbr Kultury Współczesnej. Budynek zaprojektowano w latach 1957–1958. Obiekt został wpisany w pierzeję ulicy, w sąsiedztwo kamienic z końca XIX w. oraz z okresu międzywojennego. Obiekt ten powstały dla lokatorskiej spółdzielni mieszkaniowej, charakteryzuje się podwyższonym standardem wykonania, a także oryginalnością rozwiązań projektowych w porównaniu ze standardowym budownictwem wielorodzinnym z tamtego okresu. Elewacja od strony ul. Retoryka, ze względu na wiele wysuniętych przed lico budynku balkonów przyczyniła się do nadania budynkowi nazwy – „Dom stu balkonów”, nazwa ta jednak nie odzwierciedla liczby balkonów po tej stronie budynku. Obiekt posiada również drugą fasadę od strony dziedzińca. Elewacja frontowa posiada szachownicowy układ balkonów, posiadających pionowe laskowanie oraz szybę. Elewacja od strony dziedzińca jest uproszczona, posiada płytsze i dłuższe balkony. Budynek ze względu na podmokłość terenu, postawiono na palach. Budowla oparta jest także o konstrukcję szkieletową, a także konstrukcję ceglaną. Budynek składa się z trzech sekcji po trzy mieszkania na piętrze. Posiada wysokie podcienia łączące ulicę z dziedzińcem.

Dworek Kossakówka – neogotycki dworek znajdujący się w Krakowie w dzielnicy I, przy placu Juliusza Kossaka 4, na Nowym Świecie.