Kalendarium Serwisu

Serwis – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 756. Przez południową część miejscowości przepływa Pokrzywianka, do której w tym miejscu wpada Słupianka.

Rudki – osada (o charakterze osiedla miejskiego) w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. Po wschodniej stronie wsi przepływa rzeka Pokrzywianka. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 756. W miejscowości znajduje się kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej. W Rudkach funkcjonuje szkoła podstawowa oraz przedszkole. Dominuje tu miejska zabudowa kamienicowa i blokowa. W latach 1954–1972 siedziba gromady Rudki. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Parafia Matki Bożej Częstochowskiej – parafia rzymskokatolicka w Rudkach, w powiecie kieleckim, w województwo świętokrzyskim.

Sosnówka – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. Według danych z 2011 roku miejscowość zamieszkiwało 512 osób. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 756.

Baszowice – wieś 2 km na NW od Nowej Słupi, 2 km na N od klasztoru świętokrzyskiego. Położone w roku 1351 w ziemi sandomierskiej, w roku 1442 w powiecie sandomierskim, w roku 1827 powiecie opatowskim. W latach 1470-80 parafia Nowa Słupia (Długosz L.B. II 490), ale w roku 1571 i 1674 parafia Stara Słupia. Prace archeologiczne prowadzone na terenie wsi potwierdziły istnienie na jej terenie osadnictwa z okresu wpływów rzymskich (III-V w. p.n.e.). Ogółem zarejestrowano w Baszowicach 110 stacji żużla, z czego zbadano 3 bardzo zniszczone stacje hutnicze, datowane na środkowy i późny okres wpływów rzymskich. Podobnych odkryć, na większą skalę, dokonano w sąsiednich Mirocicach Własność klasztoru świętokrzyskiego co najmniej od 1351 roku tak jak Mirocice, Serwis.

Góra Chełmowa – szczyt (351 m n.p.m.) w Górach Świętokrzyskich, położony na północ od Nowej Słupi, w łuku rzek Pokrzywianki i Słupianki będący najwyższym wzniesieniem Pasma Pokrzywiańskiego. Góra zbudowana jest w głównej masie z jasnego piaskowca dolnodewońskiego pokrytego pokładami lessu. W 1920 r. na stokach Góry Chełmowej założono rezerwat przyrody, który stał się zaczątkiem Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Pierwsze starania o utworzenie rezerwatu, zostały podjęte przez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze już w 1908 r. Obecnie rezerwat wchodzi w skład Parku jako oddzielna enklawa. Na terenie rezerwatu znajdują się naturalne stanowiska modrzewia polskiego (Larix polonica Racib). Niektóre rosnące tu modrzewie to ponad 300-letnie okazy. Wiek najstarszych dwóch okazów wynosi 336 lat, obwód nieco ponad 500 cm (dane dla 1992 roku). Z kolei wysokość najwyższych dochodzi 40 m. Ich osiągające 8(??) metrów średnicy konary jeszcze na początku XX w. utrzymywały okoliczną ludność w przekonaniu, że drzewa mają około 1000 lat. W trakcie działań wojennych 1944–1945 duża część drzewostanu uległa uszkodzeniu, na jego miejsce zasadzono młodniki. Do dnia dzisiejszego korony drzew stanowią schronienie dla 88 gatunków ptaków (w całym województwie występuje ich ok. 150). Badania prowadził tu botanik, badacz modrzewia, profesor Marian Raciborski. To właśnie tutaj Raciborski wyodrębnił gatunek modrzewia polskiego. Poświęcony profesorowi pomnik postawiono na szczycie góry, w setną rocznicę jego urodzin. Na Górze Chełmowej występuje bardzo duże zagęszczenie kolonii mrówek. Na stosunkowo niewielkim obszarze znajduje się około pięciuset wielkich mrowisk. Najczęściej występujące gatunki to mrówka ćmawa i rudnica. Przez górę przechodzi czarny szlak turystyczny z Nowej Słupi na Szczytniak.

Baszowice (od 1870 Słupia (Nowa)) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1870 roku w guberni radomskiej. Siedzibą władz gminy były Baszowice. Gminę zbiorową Baszowice utworzono 13 stycznia 1867 w związku z reformą administracyjną Królestwa Polskiego. Gmina weszła w skład nowego powiatu opatowskiego w guberni radomskiej i liczyła 1786 mieszkańców. W jej skład weszły wsie Baszowice, Wólka Milanowska, Dembno, Jeziorko, Mirocice, Sosnówka, Serwis, Trzcianka i Chucisko. 13 stycznia 1870 do gminy przyłączono pozbawioną praw miejskich Słupię-Nową, po czym gmina została zniesiona przez przemianowanie na gminę Słupia. Gminę przyłączono w 1887 roku do powiatu kieleckiego w guberni kieleckiej.

Baszowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. Leży przy DW751. Były wsią benedyktynów świętokrzyskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. Do 1870 istniała gmina Baszowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Synagoga w Nowej Słupi – synagoga znajdująca się w Nowej Słupi, przy ulicy Radoszów 4. Synagoga została zbudowana w 1931 roku. Wzniesiono ją dwa lata po wielkim pożarze miasta, w którym spłonęły dwie drewniane bożnice. Synagoga została zdewastowana przez hitlerowców podczas II wojny światowej. Po zakończeniu wojny budynek przebudowano na kino, a do ściany zachodniej dobudowano dwukondygnacyjną przybudówkę. Obecnie w budynku znajduje się warsztat. Murowany i orientowany budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Do dnia dzisiejszego z dawnej elewacji zachowało się tylko zwieńczenie szczytu.

Kościół świętego Wawrzyńca w Nowej Słupi – rzymskokatolicki kościół parafialny znajdujący się w mieście Nowa Słupia, w województwie świętokrzyskim. Należy do dekanatu Święty Krzyż diecezji sandomierskiej. Świątynia powstała na miejscu drewnianej, wzniesionej pod koniec XIV wieku, która została spustoszona i częściowo zniszczona w wyniku najazdu Tatarów w 1500 i 1502 roku. Z biegiem czasu zaczęła popadać w ruinę. Z jednego ze źródeł, datowanego na rok 1597, wynika, że kościół był "dobrze pokryty", ale "o ścianach od fundamentu już zmurszałych i nadwątlonych". Świątynia posiadała trzy ołtarze, w tym główny, wybudowany z kamienia. Otaczały ją zabudowania kościelne: dzwonnica i kostnica oraz pozostający w ruinie budynek szkoły. Obecna świątynia została wzniesiona około 1656 roku przez benedyktyna, księdza Macieja Sekulskiego. Początkowo była kościołem filialnym parafii w Starej Słupi. Jest to budowla wybudowana z kamienia o jednej nawie. W dniu 23 maja 1678 roku została utworzona parafia św. Wawrzyńca w Nowej Słupi – tym samym kościół zyskał rangę parafialnego. Nieznana jest data konsekracji świątyni. Dzięki staraniom proboszcza S. Gruszki, budowla została w 1960 roku rozbudowana o dwie nawy boczne. W 1982 roku kościół został odrestaurowany na zewnątrz z powodu pękniętych ścian. W 1990 wnętrze świątyni zostało wymalowane. Zostały również odnowione: dach i elewacja zewnętrzna. Budowla jest orientowana i reprezentuje styl późnogotycki.

Parafia Świętego Wawrzyńca w Nowej Słupi – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w diecezji sandomierskiej w dekanacie świętokrzyskim. Parafia została erygowana w 1678. Zachowały się księgi parafialne od 1790 r. Prowadzona jest przez Księży Michalitów. Do parafii należą wierni z miejscowości: Bartoszowiny, Baszowice, Dębniak, Huta Szklana, Hucisko, Jeleniów, Mirocice, Paprocice, Pokrzywianka, Nowa Słupia, Stara Słupia, Trzcianka, Wólka Milanowska.

Nowa Słupia (do 1870 gmina Baszowice, do 1954 gmina Słupia Nowa) – gmina miejsko-wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kieleckim. Siedziba gminy to Nowa Słupia. Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 9735 osób. Corocznie na terenie gminy organizowane są Dymarki Świętokrzyskie. Można na nich zobaczyć, jak wytapia się żelazo metodą sprzed 2000 lat.