Baszowice (gmina)

Baszowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. Leży przy DW751. Były wsią benedyktynów świętokrzyskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. Do 1870 istniała gmina Baszowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Baszowice – wieś 2 km na NW od Nowej Słupi, 2 km na N od klasztoru świętokrzyskiego. Położone w roku 1351 w ziemi sandomierskiej, w roku 1442 w powiecie sandomierskim, w roku 1827 powiecie opatowskim. W latach 1470-80 parafia Nowa Słupia (Długosz L.B. II 490), ale w roku 1571 i 1674 parafia Stara Słupia. Prace archeologiczne prowadzone na terenie wsi potwierdziły istnienie na jej terenie osadnictwa z okresu wpływów rzymskich (III-V w. p.n.e.). Ogółem zarejestrowano w Baszowicach 110 stacji żużla, z czego zbadano 3 bardzo zniszczone stacje hutnicze, datowane na środkowy i późny okres wpływów rzymskich. Podobnych odkryć, na większą skalę, dokonano w sąsiednich Mirocicach Własność klasztoru świętokrzyskiego co najmniej od 1351 roku tak jak Mirocice, Serwis.

Święty Krzyż – dawna wąskotorowa towarowa stacja kolejowa w mieście Nowa Słupia, w gminie Nowa Słupia, w powiecie kieleckim, w woj. świętokrzyskim, w Polsce. Została wybudowana w 1916 roku przez HF (Heeres Feldbahn, pol. Wojskowe Koleje Polowe). W 1967 roku została zamknięta, a w 1977 roku została zlikwidowana.

Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego im. Mieczysława Radwana w Nowej Słupi – muzeum położone w Nowej Słupi (powiat kielecki). Placówka stanowiła oddział Muzeum Techniki i Przemysłu NOT w Warszawie. Z dniem 8 listopada 2016 placówka została przekazana Gminie Nowa Słupia. Placówka powstała w związku od odkryciem na terenie Nowej Słupi, przy drodze na Święty Krzyż, starożytnych pieców hutniczych. Od 1956 roku warszawskie Muzeum Techniki i Przemysłu NOT podjęło starania, mające na celu zorganizowanie placówki muzealnej, będącej jednocześnie pawilonem ochronnym dla wykopalisk. Obiekt otwarto 29 maja 1960 roku. Wobec dużego zainteresowania ekspozycją, w latach 1967–1968 nastąpiła rozbudowa obiektu. Otwarcie nowych pomieszczeń miało miejsce w 1968 roku, wówczas też nadano muzeum imię Mieczysława Radwana – metalurga i badacza starożytnego hutnictwa. Ekspozycja muzealna przedstawia technologię dawnego hutnictwa świętokrzyskiego (m.in. relikty dymarek), jego zasięg terytorialny oraz wyroby, uzyskane historycznymi metodami. Zaprezentowana jest również historia badań i wykopalisk. Muzeum jest obiektem całorocznym, czynnym codziennie. Wstęp jest płatny. Placówka jest jednym ze współorganizatorów Dymarek Świętokrzyskich. W 2011 roku w sąsiedztwie muzeum zostało otwarte Centrum Kulturowo-Archeologiczne w Nowej Słupi.

Serwis – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 756. Przez południową część miejscowości przepływa Pokrzywianka, do której w tym miejscu wpada Słupianka.

Centrum Kulturowo-Archeologiczne w Nowej Słupi – park edukacyjno-archeologiczny, położony w mieście Nowa Słupia (powiat kielecki), przy ul. Świętokrzyskiej. Obiekt jest zarządzany przez Centrum Dziedzictwa Gór Świętokrzyskich w Nowej Słupi.

Hucisko – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Kaplica Oleśnickich – świętokrzyska kaplica wczesnobarokowa, wybudowana w latach 1611–1620 z funduszy kasztelana Mikołaja Oleśnickiego.

Nowa Słupia (do 1870 gmina Baszowice, do 1954 gmina Słupia Nowa) – gmina miejsko-wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie kieleckim. Siedziba gminy to Nowa Słupia. Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 9735 osób. Corocznie na terenie gminy organizowane są Dymarki Świętokrzyskie. Można na nich zobaczyć, jak wytapia się żelazo metodą sprzed 2000 lat.

Nowa Słupia (daw. Słupia Nowa) – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy Nowa Słupia. Prawa miejskie w latach 1351–1869 oraz ponownie od 1 stycznia 2019. W obszar miasta wchodzą:

Serwis – wieś 2,5 km na N od Nowej Słupi, na lewym brzegu rz. Słupianki; ok. 4 km na NE od klasztoru. W roku 1351 wieś w ziemi sandomierskiej, w 1442 w powiecie sandomierskim, w roku 1827 w powiecie opatowskim. W roku 1531-2 podlega parafii Chybice, 1569 parafia Nowa Słupia [Obie Słupie], od 1571 parafia Stara Słupia. Od roku 1351 własność klasztoru świętokrzyskiego podobnie jak Baszowice, Mirowice, Bielów. Znajdują się tu eksploatowane pokłady margla budowlanego - miejsce wydobycia może być związane z nazwą miejscową Marzęckie Kopaniny.

Muzeum Misyjne Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej na Świętym Krzyżu – muzeum, znajdujące się na terenie zespołu klasztornego sanktuarium na Świętym Krzyżu, administracyjnie położone na terenie miasta Nowa Słupia (powiat kielecki). Placówka jest prowadzona przez Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Muzeum zostało otwarte w maju 1977 roku, a inicjatorem jego powstania był o. Walenty Zapłata. Znajduje się w trzech salach zachodniego skrzydła zabudowań klasztornych. W ramach muzealnej wystawy prezentowane są następujące ekspozycje: Sala nr 1 - poświęcona pradziejom Łysej Góry oraz historii klasztoru pod zarządem benedyktynów od XI do XIX wieku, Sala nr 2 - obrazująca okres od kasaty zakonu benedyktynów w 1819 roku, poprzez utworzenie w murach zakonnych więzienia w 1882 roku po lata II wojny światowej, Sala nr 3 - poświęcona odbudowie klasztoru przez oblatów, którzy przybyli na Święty Krzyż w 1936 roku, a także działalności misyjnej zgromadzenia. Prezentowane tu eksponaty pochodzą z krajów misyjnych Afryki (Kamerun, Lesotho, Egipt, Madagaskar), Azji (Kazachstan, Turkmenistan, Indie, Japonia, Chiny), Ameryki Północnej (Kanada) i Europy (Ukraina). W zbiorach znajdują się przedmioty kultu (m.in. Biblia w języku eskimoskim), stroje, biżuteria, przedmioty codziennego użytku oraz egzemplarze fauny. Muzeum jest obiektem całorocznym, czynnym codziennie. Za wstęp pobierana jest dowolna ofiara, z przeznaczeniem na misje.