Dębniki (Kraków)

Ulica Zagrody – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki, łącząca ulicę Szwedzką z ulicą Bałuckiego. Ulica otrzymała nazwę w 1912 roku. Nawiązuje ona do nazwy historycznej osady folwarcznej Zagrody za Zakrzowem poświadczonej już w XVI wieku. Należała ona do parafii kościoła na Skałce. Przebieg późniejszej ulicy i położonej przy niej osady widoczny jest na katastrze galicyjskim Dębnik z 1847 roku w pobliżu nieistniejącego już dzisiaj starorzecza Wisły. Ulica oznaczona jest na planie Krakowa z 1914 roku, stanowiąc wówczas przedłużenie ul. Polnej (obecnie ul Bałuckiego). W połowie lat 80. XX wieku przy ul. Zagrody 23 powstała Galeria Zderzak, jedna z ważniejszych galerii sztuki współczesnej w Krakowie. Obecnie działa przy ul. Floriańskiej 3.

Osiedle Legionowe – osiedle mieszkaniowe w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki, w obrębie dzisiejszych ulic Biała Droga (w okresie budowy ul. Szwedzka Boczna), Szwedzkiej, Tynieckiej, Czechosłowackiej i Praskiej (w okresie budowy zwanej Czarodziejską). Powstało w latach 30. i 40. XX wieku z inicjatywy spółdzielni mieszkaniowej legionistów założonej w 1930. Plan wzorcowego budynku na potrzeby osiedla wykonał w 1935 Edward Kreisler – architekci poszczególnych budynków musieli się do tego szablonu dostosować. Teren pod budowę osiedla na Dębnikach przyznano spółdzielni w 1937. W kolejnym roku powstały drogi i wodociągi na terenie osiedla. Do wybuchu wojny w 1939 powstało 17 domów, a kolejne 4 były w trakcie budowy. Większość z nich to jednopiętrowe domy w stylu funkcjonalistycznym. Charakter osiedla zmieniła zabudowa powojenna oraz przebudowa niektórych budynków. Do najciekawszych budynków na osiedlu należą: willa przy ul. Biała Droga 5, 1938-40, arch. Edward Litwin, willa przy ul. Szwedzkiej 13, 1938-40, arch. Zygmunt Słaby, willa przy ul. Tynieckiej 12, 1938-42, arch. Jan Sierdziński. willa majora Adama Królikiewicza przy ul. Praskiej 6, 1939, arch. Edward Skawiński,

Ulica Michała Bałuckiego – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki, na Dębnikach. Łączy ulicę Dębową z Rynkiem Dębnickim. Przebieg ulicy, wychodzącej z narożnika Rynku Dębnickiego, widoczny jest na mapie Dębnik z katastru galicyjskiego z 1893 roku. W momencie włączenia Dębnik do Krakowa w 1909 roku nosiła nazwę ul. Polnej. Początkowo dochodziła do ul. Zagrody, a później do nieistniejącej już dzisiaj ul. Zielnej. W 1951 roku nadano jej obecną nazwę na cześć krakowskiego pisarza Michała Bałuckiego. Wraz z przebudową układu komunikacyjnego Dębnik w latach 70. XX wieku i powstaniem ul. Monte Cassino przebieg ul. Bałuckiego skrócono do przedłużonej wówczas ul. Dębowej.

Ulica Szwedzka – ulica w Krakowie, biegnąca przez dzielnicę VIII Dębniki od skrzyżowania z ulicą Tyniecką, aż po jej ślepe zakończenie na Osiedlu Podwawelskim. Ulica powstała w latach 1884–1894 jako droga rokadowa austriackich umocnień II obszaru warownego Twierdzy Kraków. W jej biegu znajdowały się trzy bramy: pierwsza przy ul. Tynieckiej, druga (brama Zakrzowska) - przy ul. Twardowskiego, oraz trzecia przy ul. Dworskiej. Przez ostatnią z nich biegły tory do kamieniołomu w Skałkach Twardowskiego. Gdy fortyfikacje straciły na znaczeniu na początku XX wieku, droga wojskowa stała się ulicą miejską. W 1912 nadano jej nazwę ul. Szwedzkiej – prawdopodobnie na pamiątkę szwedzkich okopów, które zbudowali Szwedzi na Dębnikach w 1657. W latach 30. i 40. XX wieku na początkowym odcinku ulicy po jej nieparzystej stronie powstało Osiedle Legionowe. Ulica Szwedzka od jej powstania była jedną z ważniejszych ulic tej części miasta. Straciła na znaczeniu po powstaniu w latach 70. XX wieku ul. Monte Cassino.

Zespół Szkół Łączności w Krakowie im. Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku – zespół szkół ponadpodstawowych w Krakowie.

Pomnik Obrońców Poczty Gdańskiej – pomnik znajdujący się w Krakowie, przed budynkiem Zespołu Szkół Łączności przy ulicy Monte Cassino 31. Projektantem wykonanego z kamienia i metalu dzieła upamiętniającego Obrońców Poczty Gdańskiej jest Wiktor Zin. Dzieło to, zrealizowane w formie obelisku z tablicą z inskrypcją, pochodzi z 1974 roku. 7 czerwca 2016 roku odbyła się uroczystość, podczas której odsłonięto napis na pomniku.

Parafia św. Stanisława Kostki w Krakowie – parafia rzymskokatolicka należąca do dekanatu Kraków-Salwator archidiecezji krakowskiej na Dębnikach przy ulicy Konfederackiej.

Kościół św. Stanisława Kostki – zabytkowy rzymskokatolicki kościół parafialny oraz konwentualny księży salezjanów znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki przy ul. Konfederackiej 6, na Dębnikach.

Ulica Monte Cassino – ulica w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki, biegnąca od Ronda Grunwaldzkiego do skrzyżowania ulic Adolfa Nowaczyńskiego, gen. Bohdana Zielińskiego i Kapelanka. Arteria o charakterze przelotowym powstała w 1973 w związku z budową układu komunikacyjnego przy oddanym do użytku rok wcześniej moście Grunwaldzkim. Współczesna ulica, która przecięła zabudowę historycznej dzielnicy Dębniki, biegnie śladem dawnej ulicy Zielnej. Po powstaniu ulica nosiła imię Zbigniewa Skolickiego, przewodniczącego Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa oraz posła na Sejm w okresie PRL. Nazwę Monte Cassino nadano w 1991 dla upamiętnienia bitwy. U zbiegu ulic Monte Cassino i Marii Konopnickiej, przy Rondzie Grunwaldzkim powstało Centrum Kongresowe ICE.

Rynek Dębnicki – główny plac dawnej wsi Dębniki stanowiącej obecnie część Krakowa. Położony u zbiegu głównych ulic Dębnik: Madalińskiego, Tynieckiej, Różanej i Bałuckiego. Ma kształt nieregularnego czworoboku. Ukształtowany około 1900 roku nosił początkowo nazwę Plac Dębnicki. Zabudowa rynku ukształtowała się w latach 1893–1912. W 1909 wraz z całymi Dębnikami włączony został w granice Krakowa. W 1912 otrzymał obecną nazwę. Wokół rynku znajduje się kilka ciekawych architektonicznie kamienic, także zabytkowych. Obecnie jest to plac targowy, zieleniak.

Dwór Łowczego, zwany też "Domem Łowczego", "Pańską Karczmą" – budynek znajdujący się na Półwsiu Zwierzynieckim w Krakowie przy ul. Tadeusza Kościuszki 37. Tradycja głosi, że budowla ta została wzniesiona na miejscu starego zameczku myśliwskiego, w którym wypoczywali i przygotowywali się do polowań na pobliskich terenach łowieckich (Las Wolski) polscy królowie. Badania konserwatorskie wykazały, iż w pałacu zachowały się relikty XVI-wiecznej budowli. Te detale architektoniczne mogą zatem potwierdzić metrykę rezydencji związaną z czasem powstania nowego zwierzyńca królewskiego. Dwór został zbudowany w latach 1644-1646 na mocy przywileju nadanego przez zwierzynieckie norbertanki. W budynku scalono dwa wcześniejsze obiekty, stanowiące pierwotnie własność Herburtów i Ligęzów, wykupioną przez Norbertanki. W latach 60. XVII w. dwór został rozbudowany (zachowana na fasadzie data 1664). Dwór posiadał wówczas gustownie urządzone wnętrza, co potwierdzają nowsze badania, podczas których odsłonięto m.in. cenne polichromie. Posesja przechodziła zmienne koleje własnościowe, należąc do Niewiarowskich, Mieleckich i Miklaszewskich. W połowie XVIII w. właścicielem dworu był Franciszek Miklaszewski, po którym dwór w 1760 ponownie przejęły norbertanki był to efekt starań przedsiębiorczej ksieni Petroneli Poniatowskiej. W 1777 w pałacu stacjonowali oficerowie rosyjscy, a w 1794 wojsko pruskie. Budynek remontowano w latach 70. XVIII w. oraz w latach 1801-1802, na polecenie ksieni Węgrowskiej. Kolejne prace wykonano w połowie XIX w. oraz po roku 1906. W XIX w. mieściła się tu karczma, a na początku XX w. urządzono w budynku fabrykę „wódek słodzonych”. W 1914 zabudowania folwarczne padły ofiarą pożaru. Od 1922 działała w Dworze Łowczego fabryka odczynników chemicznych. W latach 1931-1933 norbertanki przekazały budynek parafii Najświętszego Salwatora na Zwierzyńcu. Przebudowywano jego wnętrza, zatracając ich pierwotny układ, aż ostatecznie stracił swój reprezentacyjny charakter. W ostatnich latach przeprowadzono gruntowną restaurację. Obecnie jest siedzibą wydawnictwa „Znak”.

Ulica Tadeusza Kościuszki – ulica w Krakowie, w dzielnicy VII Zwierzyniec na Półwsiu Zwierzynieckim oraz, za mostem na Rudawie, na Zwierzyńcu. W średniowieczu była to droga prowadząca do klasztoru norbertanek. Jako bezimienny szlak widnieje na planach z końca XVIII wieku. W latach 1849–1855 została przebudowana przez wojsko austriackie, prowadziła wtedy do szańców na dzisiejszym Salwatorze oraz do fortu „Kościuszko”. Nazywano ją drogą do Bielan. W chwili włączenia Półwsia Zwierzynieckiego do Krakowa w 1909 roku, nosiła już obecną nazwę. W 1913 wzdłuż ulicy wybudowano pierwsze w Krakowie normalnotorowe torowisko tramwajowe. Ulica ta razem ze swoim przedłużeniem, ulicą Księcia Józefa, stanowi drogę wyjazdową z Krakowa na zachód (w ciągu drogi wojewódzkiej nr 780). W czasach PRL była częścią drogi państwowej nr 33. W 2025 most nad rzeką Rudawą nazwano mostem Sióstr Norbertanek. Ulicą Kościuszki wiedzie trasa corocznego pochodu Lajkonika. Odbywają się tu także obchody święta Emaus.