Kamieniołom w Bodzowie

Kaplica Matki Boskiej Śnieżnej – zabytkowa kaplica rzymskokatolicka znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki przy ul. Bodzowskiej 7, w Bodzowie. Kaplicę fundował w 1637 ks. Wojciech Purzecki, kanonik kolegiaty Wszystkich Świętych w Krakowie. Wewnątrz znajduje się renesansowy ołtarz św. Doroty z ok. 1540 r. (przeniesiony tutaj z katedry wawelskiej) fundacji Jana Andrzeja de Valentinis z Modeny, kanonika krakowskiego i sandomierskiego, sekretarza wielkiego koronnego i lekarza królowej Bony. W kaplicy znajdują się też freski przedstawiające ówczesny Bodzów. W latach 70. XX wieku do kaplicy dobudowano przedsionek.

Kawerna w Bodzowie lub Kawerna IV – kawerna na wzgórzu Solnik w Dzielnicy VIII Dębniki w Krakowie. Znajduje się pod szczytem wzgórza, w odległości około 150 m od ruin fortu artyleryjskiego 53 „Bodzów”.

Góra św. Anny – zakończenie północnego grzbietu Solnika. Wznosi się w Bodzowie w Dzielnicy VIII Dębniki w Krakowie. Pod względem geograficznym przynależy do Pomostu Krakowskiego w obrębie makroregionu Bramy Krakowskiej. Północne stoki Góry św. Anny opadają do doliny Wisły, zboczami północno-zachodnimi biegnie ulica Widłakowa, południowo-wschodnimi ulica Bodzowska. U podnóży i na dolnej części zboczy znajdują się zabudowania Bodzowa. Górne partie wzniesienia porasta las, ale sam szczyt jest trawiasty i kamienisty.

Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy – obszar specjalnej ochrony siedlisk w ramach programu Natura 2000 w województwie małopolskim, w południowo-zachodniej części Krakowa, w dzielnicy VIII Dębniki, w okolicach Pychowic, Ruczaju, Skotnik, Kostrza i Tyńca. Jego utworzenie zaproponowano w październiku 2009 roku, a zatwierdzono w marcu 2011 roku. Obszar ten składa się z pięciu enklaw, które obejmują najlepiej wykształcone i zachowane płaty łąk trzęślicowych i świeżych oraz muraw kserotermicznych. Teren ten był wcześniej użytkowany rolniczo jako pola uprawne, łąki i pastwiska. Większość obszaru (86,76%) wchodzi w skład Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Część jednej z enklaw stanowi rezerwat przyrody Skołczanka oraz użytki ekologiczne Dąbrowa i Uroczysko Kowadza. W tym obszarze ochronie podlegają miejsca występowania modraszkowatych: modraszka telejusa, modraszka nausitousa i modraszka alkona oraz czerwończyka nieparka i czerwończyka fioletka. W rezerwacie Skołczanka znajduje się stanowisko rzadkiego motyla skalnika driady. Z roślin na uwagę zasługują stanowiska lipiennika Loesela i staroduba łąkowego. Zagrożenie dla tego obszaru stanowi rozwój osiedli w tej części miasta. Niekorzystne dla siedlisk są również obce gatunki inwazyjne: niecierpek drobnokwiatowy i robinia akacjowa.

Góra Pychowicka, zwana też Pychowicką Górką lub Górką Pychowską – wzgórze w Krakowie, w Dzielnicy VIII Dębniki. Położone jest na terenie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Pod względem geograficznym znajduje się na Pomoście Krakowskim zaliczanym do makroregionu Bramy Krakowskiej. W wielu miejscach wzgórza dawniej eksploatowano kamienie w niewielkich kamieniołomach, zwanych łomami. Pozostały po nich pionowe ściany i zagłębienia w terenie. W 2019 roku wzgórze porośnięte jest lasem i łąkami. Jest terenem rekreacyjnym dla mieszkańców miasta o nazwie Uroczysko Górka Pychowicka i powierzchni 17 ha. Znajdują się na nim punkty widokowe, z których rozciągają się widoki na Las Wolski, Sikornik, Górę św. Bronisławy oraz na Beskidy, Gorce i Tatry. W kilku miejscach znajdują się ławki, jest też wiata i gęsta sieć ścieżek. Na terenie uroczyska znajdują się 3 kawerny wykonane przez Austriaków w latach 1914–1916: Kawerna w Pychowicach Pierwsza, Kawerna w Pychowicach Druga, Kawerna w Pychowicach Trzecia. Wzgórze wchodzi w skład jednej z enklaw obszaru Natura 2000 pod nazwą Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy.

Bodzów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VIII Dębniki. Dawna wieś, obecnie osiedle, przyłączona do Krakowa w 1941 roku jako XXIX dzielnica katastralna. Wzmiankowana po raz pierwszy w XII wieku. Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W obrębie osiedla zachował się pierwotny układ urbanistyczny i XIX wieczny układ dróg. Najcenniejszym zabytkiem Bodzowa jest Kaplica Matki Boskiej Śnieżnej ufundowana w 1637 roku. W południowej części osiedla znajdują się relikty austriackiego fortu artyleryjskiego Bodzów. Najwyższym wzniesieniem w okolicy jest wzgórze Solnik sąsiadujące pierwotnie z nieistniejącymi dziś w większości wzgórzami Bodzów i Góra Świętej Anny zniszczonymi w wyniku eksploatacji wapieni. Wzgórze to jest siedliskiem wielu cennych i interesujących gatunków roślin takich jak sasanka łąkowa oraz dziewięćsił bezłodygowy.

Fort 53 Bodzów – jeden z fortów Twierdzy Kraków. Powstał w 1887 roku jako fort półstały, ziemno-drewniany. W latach 1913–1914 przebudowany na fort stały z przyległymi bateriami, wałem i schronem. Fort jest położony na wzgórzu Solnik w Krakowskim Bodzowie. Z fortu rozlega się widok na dużą część Krakowa. Fort Bodzów panował nad południowym brzegiem Wisły i całą rozległą okolicą leżącą u jego stóp. W 1914 jego załoga składała się ze 110 artylerzystów (w tym 3 oficerów) oraz 115 żołnierzy piechoty (w tym 3 oficerów). W czasie I wojny światowej fort doznał niewielkich uszkodzeń. W 1936 adaptowany na zaplecze szybowiska. W 1955 roku przeznaczono go do rozbiórki, w celu odzyskania materiałów budowlanych, planu tego nie udało się jednak zrealizować ze względu na zbyt duże koszty. Obecnie znajduje się w ruinie, ale wraz z otaczającą zielenią został wpisany do rejestru zabytków. Wzgórze Solnik zaś stało się terenem służącym rekreacji jako tzw. Uroczysko Kostrze. W otoczeniu fortu i na pobliskich wzgórzach wykuto w skale sześć kawern (kawerny fortu Bodzów). Miały służyć jako magazyny lub podziemne schrony dla żołnierzy.

Ulica Tyniecka – ulica w Krakowie, w dzienicy VIII Dębniki, biegnąca od Rynku Dębnickiego wzdłuż prawego brzegu Wisły w kierunku Tyńca, aż do węzła Kraków Tyniec południowej obwodnicy Krakowa w ciągu autostrady A4. Droga, o rodowodzie średniowiecznym jako trakt do Tyńca, pojawia się na planach miasta pod koniec XIX wieku. Swoją obecną nazwę otrzymała oficjalnie w 1912, choć na planach z tego okresu pojawia się również nazwa ulica Nadwiślańska. W latach 30. i 40. XX wieku na początkowym odcinku ulicy powstało Osiedle Legionowe. W czasie okupacji niemieckiej, pod numerem 7 mieszkał muzeolog i taternik, Stefan Komornicki, zastrzelony tutaj 17 kwietnia 1942 podczas napadu rabunkowego. Ulica obecnie jest niespójna; składa się z trzech odcinków położonych w różnych częściach Dębnik i częściowo połączonych nieprzejezdnymi deptakami.

Solnik (259 m) – wzgórze w Krakowie, w Dzielnicy VIII Dębniki. Czasami nazywane jest Górką Kostrzewską. Ciągnie się od osiedla Kostrze w kierunku północno-wschodnim do Wisły. U jego południowo-wschodnich podnóży znajduje się osiedle Pychowice i ulica Tyniecka, u północno-zachodnich osiedle Bodzów. W podziale fizycznogeograficznym Polski znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski. Wzgórze wznosi się około 60 m powyżej otaczających go terenów. Znajduje się na obszarze Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego i wchodzi w skład Uroczyska Kostrze. Zbudowane jest ze skał wapiennych i porośnięte lasem, w którym dominują jawor, klon pospolity, jesion wyniosły i sosna zwyczajna. Wzgórze pełni funkcję rekreacyjną dla mieszkańców miasta. Na jego rozległym grzbiecie jest duża łąka, której część porastają murawy kserotermiczne. Łąka ta jest dobrym punktem widokowym. Przy dobrej widoczności można z niej obserwować Beskidy, Gorce, Tatry i Pasmo Babiej Góry. Dla turystów wykonano oznakowane szlaki turystyczne, tablice informacyjne i ławki. Na wschodniej części wzgórza znajdował się dawniej Kamieniołom w Bodzowie. Jego wyrobisko i okoliczne treny wzniesienia Solnik upodobali sobie motocrossowcy, w wyniku czego jest on rozjeźdżony. Wzgórze Solnik jest też startowiskiem paralotniarzy. Wzgórze i położone w jego otoczeniu ulice Widłakowa, Tyniecka i Winnicka wchodziły w skład zbudowanej przez Austriaków Twierdzy Kraków. Na Solniku znajduje się należący do tej twierdzy fort międzypolowy artyleryjski 53 „Bodzów” oraz należące do niego Kawerna w Kostrzu i Kawerna w Bodzowie, które służyły jako magazyn amunicji. Na wzgórzu Solnik Henryk Sienkiewicz umieścił w powieści Krzyżacy historię szarży Zbyszka z Bogdańca na krzyżackiego posła.

Kawerna w Pychowicach Trzecia, Kawerna III – kawerna na wzgórzu Góra Pychowicka w Dzielnicy VIII Dębniki w Krakowie. Znajduje się na zachodnim zboczu Pychowickiej Górki, na wysokości około 35 m nad ul. Tyniecką. Kawerna znajduje się w wykutym w skałach kanionie. Ma półokrągły otwór, za którym znajduje się korytarz o długości 6 m i komora o wymiarach 5 × 3,8 x 2,5 m. W komorze jest kilkanaście otworów o średnicy 3 m i długości od kilku do kilkudziesięciu cm. Wykuto ją w wapieniach z okresu jury późnej. Nie posiada własnego mikroklimatu, jest całkowicie poddana wpływom środowiska zewnętrznego i oświetlona rozproszonym światłem słonecznym. Latem z jej stropu kapie woda, zimą na dnie tworzą się lodowe stalagmity. Na drugim końcu skalnego kanionu znajduje się Kawerna w Pychowicach Druga, a na północno-zachodnim obrzeżu Góry Pychowickiej Kawerna w Pychowicach Pierwsza.

Kawerna w Pychowicach Druga, Kawerna II – kawerna na wzgórzu Góra Pychowicka w Dzielnicy VIII Dębniki w Krakowie. Znajduje się na zachodnim zboczu Pychowickiej Górki, na wysokości około 35 m nad ul. Tyniecką. Kawerna znajduje się w wykutym w skałach kanionie. Zachowały się dwa otwory strzałowe na ścianie kanionu w pobliżu wejścia do kawerny; jeden o średnicy 6 cm i długości 80 cm, drugi mniejszy. Kawerna ma półokrągły otwór, za którym znajduje się krótki korytarz i komora o wymiarach 17 × 4 × 3 m. Wykuto ją w wapieniach z okresu jury późnej. Latem ze stropu komory kapie woda, zimą w pobliżu otworu zamarza, tworząc na ścianach lodowe nacieki. Na drugim końcu skalnego kanionu znajduje się Kawerna w Pychowicach Trzecia, a na północnym obrzeżu Góry Pychowickiej Kawerna w Pychowicach Pierwsza.

Dzielnica VIII Dębniki – dzielnica, jednostka pomocnicza gminy miejskiej Kraków. Do 1990 r. wchodziła w skład dzielnicy Podgórze. Ze względu na stosunkowo dużą ilość wolnych terenów do zabudowy, dzielnica VIII jest szybko rozwijającym się obszarem Krakowa. Szczególnie dotyczy to obszaru osiedla Ruczaj, położonego pomiędzy ulicą Kobierzyńską a ulicami Grota-Roweckiego i Bobrzyńskiego, gdzie pod koniec XX w. i w XXI w. powstały nowe osiedla mieszkaniowe. Poza Ruczajem, nowe inwestycje powstają na terenie Pychowic, Zakrzówka i osiedla Kliny-Zacisze. Na terenie tej dzielnicy znajduje się III Kampus UJ, specjalna strefa ekonomiczna Krakowski Park Technologiczny oraz Zespół Szkół Łączności. Przewodniczącym Rady i Zarządu Dzielnicy w IX kadencji 2023–2028 jest Dariusz Badurski.