Kościół Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wysowej-Zdroju

Parafia Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wysowej – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w dekanacie Ropa w diecezji tarnowskiej.

Wysowa – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972. Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972. Gromadę Wysowa z siedzibą GRN w Wysowej (w obecnym brzmieniu Wysowa-Zdrój) utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie gorlickim w woj. rzeszowskim na mocy uchwały nr 20/54 WRN w Rzeszowie z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromad Blechnarka, Hańczowa, Ropki i Wysowa ze zniesionej gminy Uście Gorlickie w tymże powiecie. Dla gromady ustalono 9 członków gromadzkiej rady narodowej. Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.

Wysowa-Zdrój (nazwa historyczna: Wysowa, łem. Высова, do 2003 Wysowa) – wieś uzdrowiskowa w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie. Miejscowość znana jest z leczniczych wód mineralnych. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie nowosądeckim. Do miejscowości należy również przysiółek Huta Wysowska. Około 700 stałych mieszkańców. Miejscowość stanowi największą bazę turystyczną w zachodnich partiach Beskidu Niskiego. Osada została założona w 2. połowie XIV wieku na prawie magdeburskim. W parku zdrojowym znajdują się ogólnodostępne ujęcia wód mineralnych (solanki) Aleksandra, Józef I oraz płatne i dostępne w nowej pijalni wód: Franciszek, Henryk, Józef II, Słone i Anna. Z miejscowej rozlewni pochodzi woda mineralna Wysowianka i wody lecznicze Franciszek, Henryk i Józef.

Cerkiew pod wezwaniem św. Michała Archanioła – prawosławna cerkiew parafialna w Wysowej-Zdroju. Należy do dekanatu Krynica diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Położona na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Zbudowana w 1779 jako orientowana świątynia greckokatolicka. Polichromia wnętrza o motywach architektonicznych, figuralnych i ornamentalnych została wykonana w latach 1912–1913. Wyposażenie świątyni pochodzi z XVIII i XIX w. Cennym zabytkiem jest późnobarokowy ikonostas, z dobrze zachowanym kompletem ikon. Na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2009 o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego świątynia stała się wyłączną własnością Kościoła prawosławnego, natomiast Kościół greckokatolicki otrzymał odszkodowanie od Skarbu Państwa. Cerkiew została wpisana do rejestru zabytków 24 lutego 1986 pod nr A-408.

Parafia św. Archanioła Michała – parafia greckokatolicka w Wysowej-Zdroju, w dekanacie krakowsko-krynickim archieparchii przemysko-warszawskiej. Założona w 1996. Nabożeństwa są odprawiane w kaplicy na plebanii.

Parafia św. Michała Archanioła – parafia prawosławna w Wysowej-Zdroju, w dekanacie Krynica diecezji przemysko-gorlickiej.

Monaster Opieki Matki Bożej – prawosławny klasztor męski w Wysowej-Zdroju, w diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. W 2022 r. przebywali w nim jeden mnich i jeden nowicjusz. Na terenie monasteru znajduje się kaplica domowa pod wezwaniem Opieki Matki Bożej i św. Hioba Poczajowskiego. Monaster został założony dekretem arcybiskupa przemysko-nowosądeckiego Adama. Został zlokalizowany w domu podarowanym PAKP przez siostrę arcybiskupa Adama, który zaadaptowano na potrzeby wspólnoty monastycznej. Powstanie monasteru nawiązuje do objawień maryjnych, jakie miały mieć miejsce na górze Jawor w latach 20. XX w., co uczyniło górę miejscem uważanym przez ludność łemkowską oraz prawosławnych ze Słowacji za święte. Monaster, razem z górą Jawor, stał się ośrodkiem pielgrzymek prawosławnych zarówno z Polski, jak i ze Słowacji.

Zbór Chrześcijańskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej w Wysowej-Zdroju – zbór Chrześcijańskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej działający w Wysowej-Zdroju. Pastorem zboru jest Marcin Kempski. Nabożeństwa odbywają się w domu modlitwy zlokalizowanym na posesji nr 134.

Rezerwat przyrody Markowiec-Gródek – rezerwat leśny o powierzchni 71,87 ha, położony w Polsce, w województwie małopolskim, powiecie gorlickim, gminie Uście Gorlickie, w Hańczowej i w Wysowej-Zdroju. Teren rezerwatu należy do nadleśnictwa Łosie.

Huta Wysowska – przysiółek wsi Wysowa-Zdrój w Polsce, położony w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie. W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa nowosądeckiego. Przysiółek położony jest w Beskidzie Niskim na północny zachód od Wysowej. Na terenie wsi znajdowała się studencka baza namiotowa SKPB Rzeszów, jednak w roku 2006 została zlikwidowana. Szlaki piesze Bordiów Wierch (755 m n.p.m.) – Ropki – Huta Wysowska – Wysowa – Przełęcz Regetowska (646 m n.p.m.)

Hańczowa (łem. Ганчова, Hanczowa) – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie, nad rzeką Ropą. Leży w południowo-zachodniej części Beskidu Niskiego i bezpośrednio graniczy z uzdrowiskiem Wysowa-Zdrój. We wsi znajduje się zabytkowa drewniana cerkiew prawosławna na małopolskim szlaku architektury drewnianej. Miejscowość jest siedzibą parafii prawosławnej w dekanacie Krynica diecezji przemysko-gorlickiej. Od 1964 funkcjonuje technikum rolnicze obecnie pod nazwą Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego.

Przełęcz Hutniańska (645 m n.p.m.) – przełęcz w grupie Gór Hańczowskich, w zachodniej części Beskidu Niskiego. Znajduje się pomiędzy masywem Ostrego Wierchu (938 m n.p.m.) na południowym zachodzie a masywem Bzianego (740 m n.p.m.) na północnym wschodzie. Siodło przełęczy pokrywają łąki i pastwiska, dziś już częściowo zarastające. Przełęcz Hutniańska stanowiła od dawna lokalne połączenie między Ropkami na północy a Hutą Wysowską i Wysową na południowym wschodzie. Stąd też, od Huty Wysowskiej, pochodzi jej nazwa. Przez przełęcz pomiędzy tymi wsiami biegnie do dziś polna droga, którą wiedzie przywołany niżej znakowany szlak turystyczny..