Wysowa (gromada)

Wysowa-Zdrój (nazwa historyczna: Wysowa, łem. Высова, do 2003 Wysowa) – wieś uzdrowiskowa w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie. Miejscowość znana jest z leczniczych wód mineralnych. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie nowosądeckim. Do miejscowości należy również przysiółek Huta Wysowska. Około 700 stałych mieszkańców. Miejscowość stanowi największą bazę turystyczną w zachodnich partiach Beskidu Niskiego. Osada została założona w 2. połowie XIV wieku na prawie magdeburskim. W parku zdrojowym znajdują się ogólnodostępne ujęcia wód mineralnych (solanki) Aleksandra, Józef I oraz płatne i dostępne w nowej pijalni wód: Franciszek, Henryk, Józef II, Słone i Anna. Z miejscowej rozlewni pochodzi woda mineralna Wysowianka i wody lecznicze Franciszek, Henryk i Józef.

Monaster Opieki Matki Bożej – prawosławny klasztor męski w Wysowej-Zdroju, w diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. W 2022 r. przebywali w nim jeden mnich i jeden nowicjusz. Na terenie monasteru znajduje się kaplica domowa pod wezwaniem Opieki Matki Bożej i św. Hioba Poczajowskiego. Monaster został założony dekretem arcybiskupa przemysko-nowosądeckiego Adama. Został zlokalizowany w domu podarowanym PAKP przez siostrę arcybiskupa Adama, który zaadaptowano na potrzeby wspólnoty monastycznej. Powstanie monasteru nawiązuje do objawień maryjnych, jakie miały mieć miejsce na górze Jawor w latach 20. XX w., co uczyniło górę miejscem uważanym przez ludność łemkowską oraz prawosławnych ze Słowacji za święte. Monaster, razem z górą Jawor, stał się ośrodkiem pielgrzymek prawosławnych zarówno z Polski, jak i ze Słowacji.

Parafia św. Michała Archanioła – parafia prawosławna w Wysowej-Zdroju, w dekanacie Krynica diecezji przemysko-gorlickiej.

Cerkiew pod wezwaniem św. Michała Archanioła – prawosławna cerkiew parafialna w Wysowej-Zdroju. Należy do dekanatu Krynica diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Położona na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Zbudowana w 1779 jako orientowana świątynia greckokatolicka. Polichromia wnętrza o motywach architektonicznych, figuralnych i ornamentalnych została wykonana w latach 1912–1913. Wyposażenie świątyni pochodzi z XVIII i XIX w. Cennym zabytkiem jest późnobarokowy ikonostas, z dobrze zachowanym kompletem ikon. Na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2009 o uregulowaniu stanu prawnego niektórych nieruchomości pozostających we władaniu Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego świątynia stała się wyłączną własnością Kościoła prawosławnego, natomiast Kościół greckokatolicki otrzymał odszkodowanie od Skarbu Państwa. Cerkiew została wpisana do rejestru zabytków 24 lutego 1986 pod nr A-408.

Zbór Chrześcijańskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej w Wysowej-Zdroju – zbór Chrześcijańskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej działający w Wysowej-Zdroju. Pastorem zboru jest Marcin Kempski. Nabożeństwa odbywają się w domu modlitwy zlokalizowanym na posesji nr 134.

Parafia św. Archanioła Michała – parafia greckokatolicka w Wysowej-Zdroju, w dekanacie krakowsko-krynickim archieparchii przemysko-warszawskiej. Założona w 1996. Nabożeństwa są odprawiane w kaplicy na plebanii.

Kościół Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wysowej-Zdroju – rzymskokatolicki kościół parafialny pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej, zbudowany w latach 1936–1938, znajdujący się w Wysowej-Zdroju.

Parafia Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wysowej – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w dekanacie Ropa w diecezji tarnowskiej.

Rezerwat przyrody Markowiec-Gródek – rezerwat leśny o powierzchni 71,87 ha, położony w Polsce, w województwie małopolskim, powiecie gorlickim, gminie Uście Gorlickie, w Hańczowej i w Wysowej-Zdroju. Teren rezerwatu należy do nadleśnictwa Łosie.

Huta Wysowska – przysiółek wsi Wysowa-Zdrój w Polsce, położony w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie. W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa nowosądeckiego. Przysiółek położony jest w Beskidzie Niskim na północny zachód od Wysowej. Na terenie wsi znajdowała się studencka baza namiotowa SKPB Rzeszów, jednak w roku 2006 została zlikwidowana. Szlaki piesze Bordiów Wierch (755 m n.p.m.) – Ropki – Huta Wysowska – Wysowa – Przełęcz Regetowska (646 m n.p.m.)

Rezerwat przyrody Kozie Żebro – rezerwat leśny o powierzchni 105,51 ha, położony w województwie małopolskim, powiecie gorlickim, gminie Uście Gorlickie, na terenie miejscowości Regietów, Skwirtne, Hańczowa i Wysowa-Zdrój. Przy rezerwacie utworzono otulinę o powierzchni 33,89 ha. Utworzony został zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024, które weszło w życie 24 grudnia 2024.

Kozie Żebro (847 m n.p.m.) – szczyt w zachodniej części Beskidu Niskiego. Leży w dość długim i wąskim ramieniu górskim, odgałęziającym się od głównego grzbietu Karpat w rejonie szczytu Obycz (788 m n.p.m.) i schodzącym w kierunku północno-zachodnim, w widły Ropy i Zdyni, na północny wschód od Wysowej. Wraz z położonymi w tym samym ramieniu szczytami Jaworzynka (869 m n.p.m., ok. 1,9 km na południowy wschód) i Skałka (820 m n.p.m., ok. 1,8 km na północny zachód) tworzy charakterystyczny, dość wyrównany wał górski o stromych stokach, dobrze wyróżniający się w panoramach. „Oryginalną nazwę nadali podobno temu szczytowi austriaccy kartografowie, którzy znaleźli na nim szkielet sarny, potocznie zwanej tu kozą”. Od grudnia 2024 rejon szczytu objęty jest obszarem rezerwatu przyrody Kozie Żebro. Piesze szlaki turystyczne: Izby – Ropki – Hańczowa – Kozie Żebro (847 m n.p.m.) – Regietów – Rotunda (771 m n.p.m.) – Zdynia (Główny Szlak Beskidzki) Ostry Wierch (938 m n.p.m.) – Wysowa – Kozie Żebro (847 m n.p.m.) – Skwirtne – Smerekowiec (Szlak im. Wincentego Pola)