Skotniki (Kraków)

Parafia Matki Bożej Różańcowej w Krakowie – parafia rzymskokatolicka należąca do dekanatu Kraków-Salwator archidiecezji krakowskiej na Skotnikach przy ulicy Skotnickiej.

Kościół Matki Bożej Różańcowej – zabytkowy parafialny kościół rzymskokatolicki znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy VIII Dębniki przy ul. Skotnickiej 139a, w Skotnikach. Skotniki, dawna podkrakowska wieś, należała do parafii tynieckiej. Własną świątynię wybudowali skotniczanie w latach 1912–1915. Projektantami budowli byli Feliks i Franciszek Starczyńscy. Neogotycki kościół jest orientowany, jednonawowy, zbudowany na planie krzyża łacińskiego. Zbudowany jest w całości z cegły. W latach 1997–1999 został rozbudowany, dobudowano transept i prezbiterium. Najstarsza część świątyni stała się nawą główną. Całość nakryto dachem z miedzianej blachy. W 2001 roku wykonane zostały witraże w oknach bocznych. Obok kościoła stoi dzwonnica z dwoma dzwonami. Kościół został poświęcony 4 lipca 1915 r. przez ks. Walentego Piotrowskiego, proboszcza Mogilan. Był kościołem filialnym parafii tynieckiej. W dniu 25 października 1921 erygowano w Skotnikach parafię i świątynia została kościołem farnym a 12 grudnia 1951 parafia została wyłączona z dekanatu skawińskiego i włączona do dekanatu Kraków-Salwator. Obok świątyni, po jej wschodniej stronie znajduje się skotnicki cmentarz parafialny powstały w 1919 roku, na którym jako pierwszy został pochowany ks. Ludwik Kippe, pierwszy duszpasterz w Skotnikach.

Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń – publiczna placówka o charakterze naukowo-badawczym i edukacyjnym z siedzibą w Krakowie w Forcie „Skotniki”. Pierwotnie planowano inną nazwę: Centrum Dokumentacji Przymusowych Migracji Polaków w Krakowie, jednak uwzględniając prośby Sybiraków, przyjęto obecną nazwę. Centrum zostało powołane we współpracy wojewody małopolskiego i Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, 12 stycznia 2011 roku, a swoją działalność zainaugurowało 3 marca 2011 roku. W zamyśle, Centrum jest w pewnym stopniu „odpowiedzią” na tworzone w Berlinie Centrum przeciwko Wypędzeniom. Pierwszym dyrektorem centrum został dr Hubert Chudzio. Organizacyjnie i formalnie Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń, działa w ramach krakowskiego Uniwersytetu Pedagogicznego. Składa się z trzech jednostek wewnętrznych: Muzeum Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Polaków Instytutu Badań nad Przymusowymi Migracjami Polaków Biblioteki i Archiwum Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń

Forty 52 ½ N i S Skotniki – dwa niemalże bliźniacze forty należące do Twierdzy Kraków. Oznaczone są literami N (niem. Nord) – północ i S (niem. Süd) – południe. Powstały w latach 1897–1898. Położone są w VIII sektorze obronnym. Forty ryglowały jedyny dogodny wśród okolicznych bagien, dostęp do miasta od strony Tyńca i Skawiny. Obiekty dzieli 150–200 m. Forty znajdują się po dwóch stronach ul. Kozienickiej w krakowskich Skotnikach. Fort 52 ½ N jest dostępny do zwiedzania. Mieści się w nim Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń w Krakowie. Fort 52 ½ S jest dzierżawiony przez Fundację Pełną Życia, która podjęła się jego rewitalizacji. Fort jest jednym z niewielu, w których zachowały się oryginalne kopuły pancerne.

Mochnaniec – osiedle Krakowa wchodzące w skład Dzielnicy VIII Dębniki, niestanowiące jednostki pomocniczej niższego rzędu w ramach dzielnicy.

Staw Królówka – użytek ekologiczny w południowo-zachodniej części Krakowa, w dzielnicy VIII Dębniki, w rejonie ul. Winnickiej i ul. Królówka (Skotniki). Został utworzony uchwałą Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2013 roku. Użytek ekologiczny Staw Królówka zajmuje powierzchnię 0,85 ha. Został ustanowiony w celu ochrony ekosystemu zbiornika wodnego stanowiącego siedlisko przyrodnicze i stanowisko rzadkich lub chronionych gatunków związanych ze środowiskiem wodnym, a w szczególności płazów i gadów. Stanowi on miejsce rozrodu ropuchy szarej (Bufo bufo) i żaby moczarowej (Rana arvalis), a także ważek (Odonata). Staw Królówka położony jest w obrębie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Na północ od niego rozciąga się jedna z enklaw obszaru Natura 2000 Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy.

Fort 53a Winnica – jeden z fortów Twierdzy Kraków. Powstał w latach 1898–1899. Obok Fortu 38 Skała jedyny, w obrębie Twierdzy Kraków, fort typu górskiego. W czasie I wojny światowej na jego przedpolach wybudowano system kawern i okopów. Znajduje się na wzniesieniu Winnica (234 m n.p.m.), w rejonie ówczesnych wsi Kostrze i Skotniki, obecnie ok. 300 m na zachód od ul. Winnickiej w Krakowie. Wjazd na dziedziniec prowadzi przez most nad fosą z zachowaną oryginalną bramą wjazdową. Dziedziniec zamykały koszary czołowe pełniące funkcję schronu bojowego. Dwukondygnacyjne koszary o konstrukcji mieszanej z galerią strzelecką nadwieszoną nad fasadą, przechodzącą w stanowiska ogniowe na wale piechoty. Był to ostatni z serii fortów pancernych obrony bliskiej, a rozwiązania tu przyjęte stały się pierwowzorem dla schronów bojowych i grup warownych okresu międzywojennego. Obiekt jest jednym z niewielu fortów, w których zachowały się wieże pancerne. Został wpisany do rejestru zabytków. Na forcie prowadzone są obecnie prace porządkowe i remontowe.

Winnica (234 m) – wzgórze w Krakowie, w Dzielnicy VIII Dębniki. Położone jest na terenie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Na wzniesieniu znajduje się Fort Winnica. Pod względem geograficznym wzgórze znajduje się na Pomoście Krakowskim zaliczanym do makroregionu Bramy Krakowskiej. Wzgórze Winnica wznosi się po południowo-zachodniej stronie ulicy Winnickiej. Jest częściowo bezleśne, częściowo porośnięte lasem. W jego zboczu Austriacy podczas budowy fortu wykonali dwie sztolnie Kawerna Winnica Pierwsza, Kawerna Winnica Druga. W Krakowie jest jeszcze drugie wzgórze o nazwie Winnica. Nazwa obydwu wzgórz pochodzi od tego, że kilkaset lat temu znajdowały się na nich winnice. Klimat w Polsce wówczas był cieplejszy i sprzyjał uprawom winogron. Później klimat stał się surowszy i uprawy winogron zaniechano.

Kaplica Matki Bożej Częstochowskiej – zabytkowa kaplica rzymskokatolicka, znajdująca się w Krakowie, w Dzielnicy VIII Dębniki na terenie Szpitala Klinicznego im. dr. Józefa Babińskiego w Kobierzynie przy ul. Babińskiego 29. Jako część zespołu szpitalno-parkowego jest wpisana na listę zabytków Miasta Krakowa.

Szpital Kliniczny im. Józefa Babińskiego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Krakowie – szpital w Krakowie (na osiedlu Kobierzyn), zajmujący się leczeniem i rehabilitacją chorych w zakresie psychiatrycznym, odwykowym i neurologicznym. W 1999 zespół szpitalno-parkowy został wpisany na listę zabytków.

Zbrodnie na pacjentach w Państwowym Zakładzie dla Umysłowo i Nerwowo Chorych w Kobierzynie – dokonane w czasie II wojny światowej przez urzędników III Rzeszy Niemieckiej zabójstwo ponad tysiąca pacjentów szpitala psychiatrycznego w Kobierzynie. Łańcuch zbrodni składał się z trzech etapów: głodzenia pacjentów, wywiezienia we wrześniu 1941 chorych narodowości żydowskiej oraz zbrodni masowego zabójstwa i podstępnego wywiezienia pacjentów do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau 23 czerwca 1942. Łącznie, wliczając także ofiary zagłodzenia, uśmiercono około 900–1000 osób. Główny sprawca zbrodni, niemiecki dyrektor szpitala Alex Kroll, uniknął kary.

Dębnicko-Tyniecki obszar łąkowy – obszar specjalnej ochrony siedlisk w ramach programu Natura 2000 w województwie małopolskim, w południowo-zachodniej części Krakowa, w dzielnicy VIII Dębniki, w okolicach Pychowic, Ruczaju, Skotnik, Kostrza i Tyńca. Jego utworzenie zaproponowano w październiku 2009 roku, a zatwierdzono w marcu 2011 roku. Obszar ten składa się z pięciu enklaw, które obejmują najlepiej wykształcone i zachowane płaty łąk trzęślicowych i świeżych oraz muraw kserotermicznych. Teren ten był wcześniej użytkowany rolniczo jako pola uprawne, łąki i pastwiska. Większość obszaru (86,76%) wchodzi w skład Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Część jednej z enklaw stanowi rezerwat przyrody Skołczanka oraz użytki ekologiczne Dąbrowa i Uroczysko Kowadza. W tym obszarze ochronie podlegają miejsca występowania modraszkowatych: modraszka telejusa, modraszka nausitousa i modraszka alkona oraz czerwończyka nieparka i czerwończyka fioletka. W rezerwacie Skołczanka znajduje się stanowisko rzadkiego motyla skalnika driady. Z roślin na uwagę zasługują stanowiska lipiennika Loesela i staroduba łąkowego. Zagrożenie dla tego obszaru stanowi rozwój osiedli w tej części miasta. Niekorzystne dla siedlisk są również obce gatunki inwazyjne: niecierpek drobnokwiatowy i robinia akacjowa.