place

Baszta Prochowa II w Krakowie

Mury miejskie KrakowaWyburzone wieże obronne w Krakowie
BasztaProchowaII Postument POL, Kraków
BasztaProchowaII Postument POL, Kraków

Baszta Prochowa II – niezachowana baszta wchodząca w skład murów obronnych Krakowa, która znajdowała się za drugą basztą karczmarzy, dawniej na tyłach nieistniejącego już kościoła św. Ducha, a obecnie naprzeciwko budynku mieszczącego Scenę Miniatura Teatru im. Juliusza Słowackiego. Najprawdopodobniej była ona basztą o czworobocznym kształcie. Nie zachował się jednak żaden ślad ikonograficzny tej baszty, brak również rysunków Jerzego Głogowskiego (architekta, malarza zatrudnionego na stanowisku miejskiego budowniczego i geodety) co pozwala domniemywać, iż w 1809 baszta ta już nie istniała. Ambroży Grabowski w dokumentach miejskich znalazł jedynie dwie adnotacje dotyczące tej baszty. W 1577 prace związane z remontem dachu baszty prochowej za św. Duchem prowadził opłacony przez miasto murarz Andrzej. W 1626 znajdował się w niej nadal skład prochów.

Fragment artykułu z Wikipedii Baszta Prochowa II w Krakowie (Licencja: CC BY-SA 3.0, Autorzy, Obrazy).

Baszta Prochowa II w Krakowie
Plac Świętego Ducha, Kraków Stare Miasto (Stare Miasto)

Współrzędne geograficzne (GPS) Adres Pobliskie miejsca
placePokaż na mapie

Wikipedia: Baszta Prochowa II w KrakowieCzytaj dalej na Wikipedii

Współrzędne geograficzne (GPS)

Szerokość geograficzna Długość geograficzna
N 50.063667 ° E 19.942861 °
placePokaż na mapie

Adres

Skwer im. prof. Jacka Woźniakowskiego

Plac Świętego Ducha
31-023 Kraków, Stare Miasto (Stare Miasto)
województwo małopolskie, Polska
mapOtwórz w Mapach Google

BasztaProchowaII Postument POL, Kraków
BasztaProchowaII Postument POL, Kraków
Podziel się doświadczeniem

Pobliskie miejsca

Plac św. Ducha w Krakowie
Plac św. Ducha w Krakowie

Plac św. Ducha – plac położony w północnej części Starego Miasta w Krakowie, wytyczony ok. 1890 roku między ulicą Szpitalną a ulicą św. Krzyża. Od średniowiecza teren był zabudowany gmachami klasztornymi, szpitalnymi i kościelnymi duchaków. Pierwszy szpital powstał tam w 1244 roku. Stał tam również kościół Ducha Świętego. Według opisu sporządzonego w 1739 roku, piętrowe budynki duchackie składały się z dwóch głównych skrzydeł. Jedno skrzydło (wschodnie) biegło od lewej strony kościoła św. Krzyża w stronę placu św. Ducha i łączyło się pod kątem rozwartym ze skrzydłem drugim, biegnącym ukośnie w stronę ul. Szpitalnej, tj. ku północnemu zachodowi. Łącznikiem obu tych skrzydeł był kościół św. Ducha. Do północnej ściany tego kościoła, w rejonie wschodniego skrzydła zabudowań duchackich, przylegał budynek biegnący ku północy i łączący się następnie pod kątem prostym z domem równoległym do skrzydła wschodniego. Budynek ten połączono w XIX w. za pomocą galerii ze skrzydłem wschodnim, tworząc zamknięty prostokątny dziedziniec. Wejście do szpitala św. Ducha znajdowało się od strony placu św. Ducha. Do roku 1788 przyjmowano tam wyłącznie chorych biednych i bezdomnych. Opuszczone przez oddziały położnic i podrzutków piętro w gmachu szpitalnym przeznaczono na fabrykę sukna, co doprowadziło do znacznej dewastacji budynku. Po zajęciu Krakowa przez Austrię w 1796 roku, były klasztor Duchaków zamieniono na c.k. urząd menniczy, a w szpitalu św. Ducha umieszczono w 1810 roku lazaret wojskowy. W roku 1821 Senat Rządzący Wolnego Miasta Krakowa przeniósł do dawnego gmachu duchackiego szpital dla chorych wenerycznie i umysłowo. Po przeprowadzeniu w 1879 tego szpitala do nowych budynków, zabudowania poduchackie zajęto na areszt oraz składy miejskie i składy prywatne. Z kompleksem zabudowań duchackich związana była szkoła św. Ducha. Najstarsza wzmianka o niej pochodzi z 1424 roku. Szkoła ta należała do szpitala i była utrzymywana przez duchaków. Uczęszczali tam chłopcy ze szpitala i uczniowie z parafii św. Ducha. Około 1739 budynek szkoły popadł w ruinę, ale został odbudowany w 1757. Piętrowy gmach szkoły znajdował się na końcu skrzydła północno-zachodniego zabudowań duchackich i wcinał się w ul. Szpitalną. Obiekt dotrwał do czasów Wolnego Miasta Krakowa, a następnie został zburzony w celu rozszerzenia ul. Szpitalnej. W 1891 mimo protestów miłośników historii i zabytków krakowskich z Janem Matejką na czele budynki zostały rozebrane by zrobić miejsce pod gmach Teatru Miejskiego. Ocalał jedynie wzniesiony w 1474 roku Dom pod Krzyżem w Krakowie – budynek szpitala scholarów (obecnie zajęty przez Muzeum Historyczne Miasta Krakowa), zabudowania klasztoru duchaczek oraz kościół Świętego Krzyża. W 1910 roku podczas obchodów 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem, w specjalnie wzniesionym drewnianym pawilonie, wystawiono panoramę bitwy pod Grunwaldem namalowaną przez Tadeusza Popiela i Zygmunta Rozwadowskiego. Od 1929 do roku 1952 (1956?) na Placu św. Ducha, obok Domu pod Krzyżem, funkcjonował dworzec autobusowy, potem (do 2020 roku) był to parking. Przed wejściem do teatru znajduje się pomnik Aleksandra Fredry autorstwa Cypriana Godebskiego (1900).