Dworek Pod Jeleniem w Krakowie

Podgórze (oficjalnie Wolne i Królewskie Miasto Podgórze) – obszar Krakowa obejmujący zachodnią część obecnej Dzielnicy XIII Podgórze. Dawniej samodzielne miasto, które otrzymało prawa miejskie 26 lutego 1784 (rzekomo jako Josephstadt, na co jednak brak przekonujących dowodów). 1 lipca 1915 połączyło się z Krakowem i zostało jego XXII dzielnicą katastralną. Podgórze uzyskało prawa miejskie w 1784 roku, w 1810 roku włączone do Krakowa, ponowne nadanie praw miejskich w 1815 roku, połączone z Krakowem w 1915 roku. W 1994 roku Podgórze wraz ze Starym Miastem, Wawelem, Stradomiem, Piaskiem, Kazimierzem i Nowym Światem zostało uznane za Pomnik historii.

Kamienica przy ulicy Kalwaryjskiej 3 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy XIII Podgórze przy ulicy Kalwaryjskiej, w Podgórzu. Kamienica została wzniesiona około 1905 roku zgodnie z koncepcją Zygmunta Kulki. W 1908 roku drugie piętro budynku zostało nadbudowane według projektu tego samego architekta. Jest utrzymana w stylu modernistycznym. Powstała z materiałów ceglanych. 17 stycznia 1991 kamienica została wpisana do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.

Rynek Podgórski – plac w Krakowie, w dzielnicy XIII Podgórze, w Podgórzu. Wytyczony został w 1785 podczas lokacji miasta Podgórza jako rynek miejski, w miejscu krzyżowania się dróg, u podnóża wzgórza Lasoty. Prowadziły tędy jeszcze średniowieczne szlaki od przeprawy a potem mostu (dzisiejsza ul. Staromostowa) przez Wisłę z Krakowa i Kazimierza do Wieliczki (dzisiejsza ul. Rękawka), do Wieliczki i Woli Duchackiej (dzisiejsza ul. Parkowa), na południe i zachód, na Śląsk, do Lanckorony i Kalwarii (dzisiejsza ul. J. Zamoyskiego) oraz trakt cesarski. Początkowo prostokątny ostatecznie do końca XIX wieku uformował się w dzisiejszym kształcie trójkąta o wymiarach ok. 135 x 135 x 120 m i powierzchni ok. 1,6 ha. Zwany Rynkiem następnie Rynkiem Głównym (Rynkiem Małym był drugi rynek miasta Podgórza, dzisiejszy pl. Bohaterów Getta) obecną nazwę otrzymał w 1915 po połączeniu się Krakowa i Podgórza. W 1917 powstała na rynku pętla tramwaju elektrycznego, linia została przedłużona w 1925 do uzdrowiska Matecznego. Pętlę zlikwidowano w latach 50. XX wieku, a tory zostały usunięte. Obecnie linia tramwajowa biegnie wzdłuż północnej pierzei rynku.

Ulica Staromostowa – ulica w Krakowie, w dzielnicy XIII Podgórze, w Podgórzu. Łączy ulicę Przy Moście z Rynkiem Podgórskim. Droga ta istniała w XVIII wieku, jeszcze przed założeniem miasta Podgórza, wchodząc w skład przedmieścia Kazimierza, położonego na drugim brzegu Wisły. Stanowiła wówczas dojazd do mostu pływającego, zwanego mostem Wielickim – po kazimierskiej stronie prowadził on do Bramy Wielickiej i ul. Wielickiej (obecnie ul. Krakowska). Droga została uregulowana jako ulica wraz z powstaniem miasta Podgórze. Most pływający istniał do lat 40. XIX wieku, kiedy utracił znaczenie na rzecz nowo wybudowanego mostu Podgórskiego, do którego prowadziły nowo wytyczone ulice ul. Mostowa i Krakowska (obecnie ul. Brodzińskiego). Od drugiej połowy XIX wieku zaczęto używać nazwy ulica Staromostowa. Zabudowa przy ulicy pochodzi z ok. 1880.

Ulica Kazimierza Brodzińskiego – ulica w Krakowie, wytyczona z uwagi na budowę mostu Franciszka Józefa I (lata 1844-1850), który łączył Podgórze z Kazimierzem. Po kazimierskiej stronie rzeki wytyczono wówczas ul. Mostową, prowadzącą do pl. Wolnica. Dziś w miejscu mostu znajduje się Kładka Ojca Laetusa Bernatka. Początkowo nazywano ją ulicą Krakowską, a obecna nazwa obowiązuje od 1917 roku. Zabudowa pochodzi z końca XIX wieku. Pod numerem 9 znajduje się Kamienica Aleksandrowiczów, natomiast na rogu z Rynkiem Podgórskim – Dom Pod Jeleniami.

Kamienica przy ulicy Kazimierza Brodzińskiego 1 – zabytkowa kamienica znajdująca się w Krakowie przy ulicy Kazimierza Brodzińskiego, w Podgórzu.

Stary Ratusz dawnego miasta Podgórza, Dworek Pod Białym Orłem – jeden z zabytków Krakowa, pierwszy ratusz Wolnego, Królewskiego Miasta Podgórza. Znajduje się w prawobrzeżnej części miasta, po północnej stronie Rynku Podgórskiego, obok ul. Limanowskiego, w Dzielnicy XIII Podgórze. Budynek powstał jako dom mieszkalny w początkach XIX wieku i został zaadaptowany na cele magistratu (działającego tu do roku 1854, kiedy po ukończeniu regulacji Rynku Podgórskiego wybudowano nowy Ratusz). Od 1946 roku mieścił się w tym budynku Zakład Witrażów i Oszkleń Braci Paczków. Obecnie znajdują się w nim mieszkania, sklepy oraz punkty usługowe.

Kamienica pod Lwem (także Kamienica Boreckiego, Kamienica Koczowiczowska, dawniej Zajazd "Pod Lwem") – zabytkowy budynek znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy XIII przy ulicy Józefińskiej 4, w Podgórzu. Klasycystyczny budynek pochodzi przypuszczalnie z końca XVIII wieku (ok. 1785), przebudowany na początku XIX wieku. W II połowie XIX wieku przebudowano dach z łamanego na czterospadowy. Zachowany został wystrój fasady z dużą płaskorzeźbą lwa, jak również zabytkowe sklepienia na parterze i I piętrze. Budynek pełnił funkcję zajazdu przy granicznym moście Karola (a później Podgórskim) pomiędzy Austrią a Krakowem.

Pomnik Juliusza Lea – pomnik znajdujący się w Krakowie obok kładki Ojca Bernatka, na skwerze u zbiegu ulic Józefińskiej i Nadwiślańskiej, w dzielnicy XIII Podgórze.

Ulica Celna – ulica w Krakowie, w dzielnicy XIII Podgórze.

Kamienica Aleksandrowiczów lub Paryska – zabytkowy budynek znajdujący się w Krakowie, w jego prawobrzeżnej części Podgórzu przy ul. Kazimierza Brodzińskiego 9, ale jako kamienica narożna posiada także adresy: ul. Przy Moście 1 oraz ul. Staromostowa 6. Zbudowano ją około 1906 roku, w stylu historyzmu z elementami secesji. Stanowi charakterystyczny element w panoramie Podgórza widzianego z lewego brzegu Wisły, z Kazimierza. Góruje nad Bulwarem Podolskim. Ze względu na to, że jest podobna do domów nad Sekwaną, nazywana jest w Krakowie kamienicą paryską, zaś na prawym brzegu Wisły kamienicą Aleksandrowiczów gdyż była własnością tej żydowskiej rodziny, właścicieli firmy papierniczej. Z rodziny tej pochodził prof. Julian Aleksandrowicz. Obecnie mieści się w niej Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru oraz Wydział Gospodarki Nieruchomościami krakowskiego Starostwa Powiatowego.

Nowy Ratusz (Magistrat) dawnego miasta Podgórza – budynek zabytkowy w Krakowie, w prawobrzeżnej części miasta, przy Rynku Podgórskim (na rogu ul. Limanowskiego) w Dzielnicy XIII Podgórze.