Hujowa Górka

Plaszow (Płaszów) – niemiecki nazistowski obóz pracy przymusowej na terenie Krakowa niem. Zwangsarbeitslager Plaszow des SS- und Polizeiführers im Distrikt Krakau), później przekształcony w obóz koncentracyjny (niem. Konzentrationslager Plaszow bei Krakau). Dla upamiętnienia dawnego obozu został utworzony oddział Muzeum Krakowa pod nazwą Pracownia Muzeum-Miejsce Pamięci KL Plaszow, a następnie, w 2021 roku, zostało utworzone oddzielne Muzeum dla KL Plaszow, współprowadzone przez miasto Kraków i przez ministra właściwego dla spraw kultury i dziedzictwa narodowego. Na terenie poobozowym znajduje się wystawa plenerowa „KL Plaszow”.

Kamieniołomy obozu Plaszow – dwa nieczynne kamieniołomy na Krzemionkach Podgórskich w dzielnicy Podgórze w Krakowie. Są to dwa niewielkie kamieniołomy wapienia, znajdujące się na terenie dawnego niemieckiego obozu koncentracyjnego Plaszow. Zlokalizowane były w pobliżu tzw. willi komendanta obozu Plaszow i powyżej terenów starego cmentarza żydowskiego. Funkcjonowały wyłącznie na potrzeby obozu – wydobywane w nich kamienie zużyto do budowy infrastruktury obozowej. Pozostały po nich dwie niewielkie ściany o wysokości 8–10 m. W kamieniołomach pracowali więźniowie obozu i była to najcięższa z prac obozowych. Na Krzemionkach istniały jeszcze cztery inne kamieniołomy: Szkoła Twardowskiego, Kamieniołom pod św. Benedyktem, Kamieniołom Miejski i Bonarka. Ostatni z kamieniołomów zamknięto w 1986 r.

Pomnik Martyrologii – Rozstrzelanych 10 września 1939 roku – pomnik znajdujący się w Krakowie w jego prawobrzeżnej części względem Wisły – Podgórzu, przy ul. Abrahama. Kraków został zajęty przez Wehrmacht 6 września 1939 roku, a już 10 września 1939 roku w tym miejscu Niemcy dokonali pierwszej zbiorowej egzekucji Polaków. Pod murem Podgórskiego nowego cmentarza żydowskiego rozstrzelanych zostało wtedy 13 krakowian. Zabito 11 znanych z nazwiska mężczyzn oraz 2 nieznanych. Pomnik, odsłonięty w 1984 r, to granitowy blok kamienny z czarną marmurową tablicą na której widnieje napis:

Dom przedpogrzebowy w Krakowie – dawny żydowski dom przedpogrzebowy zlokalizowany na podgórskim cmentarzu żydowskim nowym w Krakowie-Podgórzu. Przygotowania do budowy domu przedpogrzebowego sięgają roku 1920, gdy ogłoszono międzynarodowy konkurs skierowany do architektów pochodzenia żydowskiego na zagospodarowanie przestrzeni cmentarza. W warunkach określono m.in. że dominującym budynkiem ma być monumentalna hala przedpogrzebowa. Za zwycięski uznano projekt Adolfa Siódmaka. Do września 1922 przygotowano plany realizacyjne, zaś budowa rozpoczęła się w 1926 roku. Hala była trzyczęściowa, z czego najwyższa część (środkowa) miała 25 metrów wysokości. Wszystkie trzy części zwieńczone były kopułami i udekorowane w stylu orientalnym, zaś w oknach hali znajdowały się witraże. Cmentarz wraz z domem przedpogrzebowym otwarto 6 kwietnia 1932 roku, prace wykończeniowe trwały jednak do końca lat 30. XX wieku i nie zostały ukończone. W czasie II wojny światowej budynek był miejscem przechowywania m.in. 150 zwojów Tory oraz różnych elementów wyposażenia krakowskich synagog, które ukryto w kopule domu. W 1943 komendant obozu Plaszow (obóz obejmował m.in. teren cmentarza) Amon Göth rozkazał zlokalizować w budynku stajnię oraz chlew. W 1944 zdecydowano o wysadzeniu gmachu – przetrwało jedynie zachodnie skrzydło hali, które uległo zniszczeniu w czasach powojennych

Podgórski cmentarz żydowski nowy, nazwany także cmentarzem Abrahama – kirkut znajdujący się w Krakowie w dzielnicy XIII, w Podgórzu przy ulicy Abrahama 3. Cmentarz zajmuje powierzchnię kilku hektarów i obecnie nie znajduje się na nim żaden nagrobek.

Willa komendanta obozu koncentracyjnego Plaszow tzw. Czerwony Dom czy jak oryginalnie przed wojną nazwana Willa Pod Skałą – zabytkowy budynek znajdujący się w Krakowie w Dzielnicy XIII Podgórze przy ul. Heltmana 22.

Szary Dom, dawny karcer obozowy KL Plaszow – zabytkowy budynek znajdujący się w Krakowie w Dzielnicy XIII Podgórze przy ul. Jerozolimskiej 3.

Podgórski cmentarz żydowski stary – cmentarz żydowski znajdujący się w Krakowie w dzielnicy Podgórze przy ulicy Jerozolimskiej 25. Cmentarz zajmuje powierzchnię kilku hektarów i obecnie znajduje się na nim tylko jeden nagrobek.

Cmentarz wojenny nr 385 – Podgórze – austriacki cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej wybudowany przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie i znajdujący się na terenie jego okręgu XI Twierdza Kraków. Powstał jako niewielka kwatera na starym podgórskim cmentarzu żydowskim przy ul. Jerozolimskiej, w obecnej dzielnicy XIII Podgórze, w południowej części Krakowa. Zaprojektował go być może Hans Mayr, projektant tego Okręgu. Pochowano na nim 19 żołnierzy austro-węgierskich wyznania mojżeszowego. Obecnie trudno ustalić dokładne położenie oraz wygląd cmentarza, gdyż macewy zniszczyli Niemcy w 1942 roku, tak jak na całym starym żydowskim cmentarzu podgórskim i urządzili na nim obóz koncentracyjny.

Szaniec FS-22 – szaniec w Krakowie będący częścią umocnień zbudowanej przez Austriaków Twierdzy Kraków. Powstał w latach 1855–1856. Wówczas teren na którym się znajdował należał do wsi Wola Duchacka, obecnie należy do Dzielnicy XI Podgórze Duchackie. Kształtem szaniec dostosowany był do warunków terenowych i otoczony suchą fosą. Miała ona trapezowy przekrój i strome ściany o wysokości około 2 m. Wewnątrz korony znajdowała się włamana do środka szyja szańca w postaci płytkiej zatoki umożliwiającej wjazd do wnętrza szańca. Dzięki odpowiedniemu kształtowi możliwa była obrona tego wjazdu ogniem bocznym. W narożnikach wewnętrznej części szańca były platformy dla dział artyleryjskich, po ich zewnętrznej stronie znajdował się stromy stok wału. Nie zachowała się dokumentacja szańca, nie można więc ustalić jakie było uzbrojenie i obsada szańca. Możemy tylko przypuszczać, że były cztery stanowiska artyleryjskie, tak bowiem zwykle było w innych szańcach. Prawdopodobnie początkowo w szańcu były odprzodowe, gładkolufowe działa, później zastąpione odprzodowymi działami wzoru M.59 o gwintowanych lufach. Na prostych odcinkach wału znajdowały się ławki strzeleckie dla piechoty. Nie było kazamat ani żadnych innych murowanych schronów. Szaniec FS-22 był jednym z ogniw całego systemu. Szańce zazwyczaj wykonywano w odległości 700 m od siebie, dzięki czemu mogły bronić się wzajemnie ogniem artylerii. W 1888 roku szaniec FS-22 połączono z położonym w pobliżu szańcem FS-21. Obydwa w najszerszym miejscu miały po około 50 m szerokości w koronie wału, oraz około 90 m szerokości na linii przeciwstoków. Były to więc najmniejsze tego typu obiekty w Twierdzy Kraków. W 1914 r. szaniec FS-22 przerobiono na szaniec rdzenia NS-25, podobnie przerobiono także inne położone w pobliżu szańce, tworząc szaniec NS-23 i szaniec NS-22.

Szaniec FS-21 – szaniec w Krakowie będący częścią umocnień zbudowanej przez Austriaków Twierdzy Kraków. Powstał w latach 1855–1856. Wówczas teren na którym się znajdował należał do wsi Wola Duchacka, obecnie należy do Dzielnicy XI Podgórze Duchackie. Kształtem szaniec dostosowany był do warunków terenowych i otoczony suchą fosą. Miała ona trapezowy przekrój i strome ściany o wysokości około 2 m. Wewnątrz korony znajdowała się włamana do środka szyja szańca w postaci płytkiej zatoki umożliwiającej wjazd do wnętrza szańca. Dzięki odpowiedniemu kształtowi możliwa była obrona tego wjazdu ogniem bocznym. W narożnikach wewnętrznej części szańca były platformy dla dział artyleryjskich, po ich zewnętrznej stronie znajdował się stromy stok wału. Nie zachowała się dokumentacja szańca, nie można więc ustalić jakie było uzbrojenie i obsada szańca. Możemy tylko przypuszczać, że były cztery stanowiska artyleryjskie, tak bowiem zwykle było w innych szańcach. Prawdopodobnie początkowo w szańcu były odprzodowe, gładkolufowe działa, później zastąpione odprzodowymi działami wzoru M.59 o gwintowanych lufach. Na prostych odcinkach wału znajdowały się ławki strzeleckie dla piechoty. Nie było kazamat ani żadnych innych murowanych schronów. Szaniec FS-21 był jednym z ogniw całego systemu. Szańce zazwyczaj wykonywano w odległości 700 m od siebie, dzięki czemu mogły się wzajemnie bronić ogniem artylerii. W 1888 roku szaniec FS-21 połączono z położonym w pobliżu szańcem FS-22. Obydwa w najszerszym miejscu miały po około 50 m szerokości w koronie wału, oraz około 90 m szerokości a linii przeciwstoków. Były to więc najmniejsze tego typu obiekty w Twierdzy Kraków. W 1914 r. szaniec FS-21 przerobiono na szaniec rdzenia NS-24, podobnie przerobiono także inne położone w pobliżu szańce, tworząc szaniec NS-23 i szaniec NS-22.

Pomnik Ofiar Faszyzmu w Krakowie, pomnik Ofiar Obozu Koncentracyjnego w Płaszowie – pomnik znajdujący się na obrzeżu terenu dawnego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Plaszow w Krakowie, upamiętniający ludzi zamordowanych przez hitlerowców w tym obozie. Powstał w roku 1964 według projektu architekta Witolda Cęckiewicza. Rzeźbę z wapienia pińczowskiego na konstrukcji żelbetowej wykonał Ryszard Szczypiński.