Wnęka w Panieńskich Skałach

Tunelik w Panieńskich Skałach – jaskinia w Panieńskich Skałach w Wolskim Dole w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Szczelina w Panieńskich Skałach, Schronisko w Panieńskich Skałach – schronisko w Panieńskich Skałach w Wolskim Dole w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Kominek w Panieńskich Skałach – niewielkie schronisko w Panieńskich Skałach w Wolskim Dole w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Schronisko za Filarkiem w Panieńskich Skałach – schronisko w Panieńskich Skałach w Wolskim Dole w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Schronisko Kręte w Panieńskich Skałach – schronisko w Panieńskich Skałach na wzgórzu Sowiniec w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Rezerwat przyrody Panieńskie Skały – krajobrazowy rezerwat przyrody o powierzchni 6,41 ha, założony w 1953 roku. Znajduje się w zachodniej części Krakowa, w północnej części Pasma Sowińca na terenie Lasu Wolskiego, od strony Woli Justowskiej. Tereny te wchodzą w skład Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i społeczno-kulturalnych jedynego pod Krakowem fragmentu lasu naturalnego z malowniczymi, występującymi na powierzchni skałami wapiennymi. Ochroną objęto dolną część długiego i głębokiego wąwozu zwanego Wolskim Dołem. Wapienne skały pochodzą z okresu górnej jury i tworzą w Wolskim Dole bramę. Wąwóz ten w górnej części jest lessowy, w dolnej skalisty. Ma strome ściany o wysokości od kilku do kilkunastu metrów. Jego dnem prowadzi ścieżka zwana chodnikiem Grabowskiego – na cześć Ambrożego Grabowskiego, autora pierwszego przewodnika po Krakowie i okolicach. On też spopularyzował w 1822 r. nazwę Panieńskie Skały. Dawniej nazywano je również Wolskimi Skałami lub Przygrzybem. Nazwa skał pochodzi od zakonnic z niedalekiego klasztoru Norbertanek na Zwierzyńcu, które schroniły się w tych okolicach podczas najazdu tatarskiego w 1241 roku. Według popularnej legendy, zakonnice zostały w ostatniej chwili ocalone cudownie od hańby i śmierci, gdyż skałki zamknęły się za nimi, chroniąc je przed napastnikami. W miejscu rzekomego cudu stoi dziś figura Matki Boskiej. Według innej wersji, gdy Tatarzy dopędzali zakonnice, skały zapadły się pod nimi, chroniąc je przed pohańbieniem. Podobno pod skałami jest komnata i stół, przy którym zasiadają do modlitwy, co jeszcze niedawno można było zobaczyć przez szczelinę w skale. Zbocza porasta naturalny las bukowy (najstarszy w rejonie Lasu Wolskiego, większość drzew ma ok. 140–160 lat) z domieszką dębu, sosny, grabu i jaworu. Drzewostan był chroniony od 1917 r., gdy las został wykupiony przez Kasę Oszczędności Miasta Krakowa. Dzięki temu w lesie Wolskiego Dołu uchowały się bardzo stare okazy kwitnącego bluszczu pospolitego (bluszcz kwitnie dopiero w wieku kilkudziesięciu lat). W runie leśnym wiosną, przed rozwojem liści przez drzewa zakwitają: zdrojówka rutewkowata, zawilec gajowy, szczyr trwały, śledziennica skrętolistna, kokorycz pełna, fiołek Rivina, miodunka ćma, przylaszczka pospolita. Występuje też kopytnik pospolity, konwalia majowa, a nawet rzadki wawrzynek wilczełyko. W pobliżu rezerwatu stoi drewniany kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski, w którym nakręcono ostatnią scenę filmu Potop w reżyserii Jerzego Hoffmana. W rezerwacie odkryto nowy gatunek ślimaka przodoskrzelnego. Nazwano go niepozorką ojcowską Falniowskia neglectissima. Prawdopodobnie jest endemitem i ze względu na rzadkość występowania znajduje się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. W skałach Panieńskich Skał grotołazi opisali kilka próżni skalnych: Kominek w Panieńskich Skałach, Schronisko Kręte w Panieńskich Skałach, Schronisko w Skałach Panieńskich Górne, Schronisko za Filarkiem w Panieńskich Skałach, Szczelina w Panieńskich Skałach, Tunelik w Panieńskich Skałach, Wnęka w Panieńskich Skałach.

Wesoła Polana – polana na północno-wschodnich podnóżach wzgórza Sowińca, na obrzeżach Lasu Wolskiego w Krakowie. Położona jest na łagodnym stoku, na wysokości około 245–265 m n.p.m. Do jej północnych obrzeży dochodzą zabudowania Woli Justowskiej, a wschodnim obrzeżem prowadzi szlak turystyczny do rezerwatu przyrody Panieńskie Skały i na Kopiec Piłsudskiego. Polana ma kształt trapezu, dłuższy bok o długości około 250 m i szerokość około 120 m. Dawniej była większa, dochodziła do ul. Kasztanowej, jednak prywatna firma wybudowała na jej północnym obrzeżu 4 domy. Chcący ratować polanę Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa zorganizował nawet zbiórkę pieniędzy na wykup terenu. Deweloper zażądał 4 miliony złotych, co było dla komitetu kwotą zbyt wielką. Jest jedną z kilku polan Lasu Wolskiego. Pozostałe to: Polana na Sowińcu, Polana im. Wincentego Wobra, Polana im. Jacka Malczewskiego, Polana Bielańska, Polana Harcerska.

Kawalerskie Skały – skały na wzgórzu Sowiniec na terenie Woli Justowskiej w Lesie Wolskim w Krakowie. Znajdują się na północno-wschodnim stoku Sowińca, w Woli Justowskiej (Dzielnica VII Zwierzyniec). Do obrzeży Lasu Wolskiego dochodzą tutaj ulice Kopalina i Zielony Dół. Kawalerskie Skały znajdują się w lesie, około 20 m od obrzeża lasu. Znajdują się tutaj dwie grupy skał, na których uprawiana jest wspinaczka skalna: Kawalerskie Skały i Wolski Murek. Na Kawalerskich Skałach zaczęto się wspinać prawdopodobnie już w latach 60. XX wieku, ale dopiero od niedawna rejon ten został wyeksplorowany i przygotowany do wspinaczki. Zbudowane z wapienia skały mają postać muru skalnego o wysokości do 13 m i pionowych ścianach z filarami, pęknięciami i rysami. Do 2019 roku poprowadzono na nich 56 dróg wspinaczkowych przygotowanych przez fundację Wspinka. Mają zróżnicowaną trudność od I do VI+, ale większość dróg jest łatwa. Część dróg posiada zamontowane stałe punkty asekuracyjne w postaci ringów (r) i stanowisk zjazdowych (st). Fundacja Wspinka planuje w ramach Krakowskiego Szlaku Wspinaczkowego dokonać dalszego udostępnienia tych skał do wspinaczki. Należałoby zamontować punkty asekuracyjne na pozostałych drogach wspinaczkowych. Wskazane byłoby także zamontowanie drewnianych ław w pobliżu skał, wytyczenie ścieżki dojściowej do skał i wykonanie schodków.

Szczelina przed Gajówką lub Szczelina w Skałach przed Gajówką – szczelina w głazach znajdujących się u północnych podnóży wzgórza Sowiniec w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Wolski Dół – dolinka o charakterze wąwozu, zlokalizowana w północnej części Pasma Sowińca. Jest orograficznie lewym odgałęzieniem doliny Rudawy. Na starych mapach opisywana była także jako Dolina Matki Boskiej.

Kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski – kościół znajdujący się pierwotnie w Komorowicach, następnie przeniesiony do Woli Justowskiej w Krakowie.

Muzeum Budownictwa Drewnianego „Skansen” w Woli Justowskiej – zespół XVIII-wiecznego budownictwa drewnianego na terenie Woli Justowskiej. Skansen od 1970 roku jest zabytkiem. Znajduje się na Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Inicjatorem powstania skansenu w Woli Justowskiej był etnograf Seweryn Udziela. Jako pierwszy stanął tu, przeniesiony tu w 1949 roku z podbielskich Komorowic, drewniany kościółek pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski. Kościół został podpalony w nocy z 13 na 14 lipca 1978, ale został odbudowany. W nocy z 5 na 6 kwietnia 2002 roku miał miejsce kolejny pożar, który doszczętnie strawił zrekonstruowaną świątynię. Ocalał jedynie nadpalony krucyfiks i tabernakulum. Obecnie na terenie skansenu w Woli Justowskiej znajdują się dwa zabytkowe budynki: karczma z Pasieki koło Czernichowa, pochodząca z przełomu XVIII i XIX wieku. Jest to budynek konstrukcji zrębowej, z czterospadowym dachem krytym gontem. Obecnie mieści się tu plebania. spichlerz dworski z Trzyciąża, wybudowany w 1764 roku, z czterospadowym gontowym dachem z charakterystycznymi okapami. Ponadto znajdują się tu również spichlerz z Soboniowic.