Przegorzalska Przełęcz

Góra św. Bronisławy, Wzgórze św. Bronisławy (ok. 308 m n.p.m.) – wschodni szczyt dwuwierzchołkowego wzgórza we wschodniej części Pasma Sowińca w Krakowie. Szczytem zachodnim jest Sikornik (296 m n.p.m.) oddzielony płytką przełączką (ok. 287 m n.p.m.). Wzgórze św. Bronisławy jest dłuższe od Sikornika. Pod względem geograficznym obydwa wzniesienia przynależą do Pomostu Krakowskiego w obrębie makroregionu Bramy Krakowskiej. Nazwa pochodzi od błogosławionej Bronisławy, która życie zakonne spędzała początkowo w położonym u stóp tego wzniesienia Klasztorze św. Augustyna i św. Jana Chrzciciela w Krakowie, a później w pustelni na zboczu wzniesienia, w której zmarła. Po jej śmierci wzniesieniu nadano nazwę Góra św. Bronisławy. Północno-wschodnie stoki Góry św. Bronisławy opadają dość stromo do ul. Królowej Jadwigi. W dolnej części tych stoków, a także dolnej części stoków północno-wschodnich, południowych i południowo-zachodnich są zabudowania dzielnicy Zwierzyniec. Górną część zboczy i grzbiet Góry Św. Bronisławy porasta las liściasty. Na południowo-wschodnim krańcu tego grzbietu wznosi się widoczny z daleka Kopiec Kościuszki. Stoki wzgórza porozcinane są wąwozami i parowami. Największe z nich to Lisie Jamy i Łasina. Na zboczach spotyka się odsłonięcia skałek wapiennych. W skałach są trzy jaskinie: Kawerna pod Fortem Kościuszko, Nyża pod Strzelnicą, Schronisko pod Klasztorem Norbertanek. Na Górze św. Bronisławy znajduje się stanowisko archeologiczne, na którym znaleziono wykopaliska różnych faz kulturowych m.in. kultury mustiersko-lewaluaskiej, kultury wschodniomikockiej a także obozowiska kultury szeleckiej i oryniackiej. Znaleziono także liczne kości zwierząt, w tym 86 pochodzących do wymarłych mamutów.

Sikornik (296 m) – zachodni szczyt dwuwierzchołkowego wzgórza we wschodniej części Pasma Sowińca w Krakowie. Szczyt wschodni to Góra św. Bronisławy (ok. 308 m). Znajduje się na nim Kopiec Kościuszki. Wydłużony grzbiet tych wzniesień ma długość nieco ponad 3 km. Od strony wschodniej stopniowo obniża się ku ujściu Rudawy do Wisły. Prowadzi tam aleja Jerzego Waszyngtona, u której końca znajduje się osiedle Salwator z zabytkowym Kościółem Najświętszego Salwatora. Od zachodu sąsiaduje z Pustelnikiem, od którego jest oddzielone szerokim siodłem, zwanym Przełęczą Przegorzalską, przez którą przechodzą ulice Jodłowa i Starowolska, łączące Przegorzały z Wolą Justowską. Większość terenu masywu Sikornika znajduje się na terenie Zwierzyńca, jedynie niewielka zachodnia część jest w obrębie Woli Justowskiej, a południowo-zachodnie skłony należą do Przegorzał. Pod względem geograficznym Pasmo Sowińca przynależy do Pomostu Krakowskiego w obrębie makroregionu Bramy Krakowskiej. Północno-zachodnie strome stoki wzgórz Sikornik i Góra Św. Bronisławy porośnięte są lasem liściastym. Stosunkowo duże różnice wysokości sprawiają, że rzeźba terenu jest urozmaicona. Stoki porozcinane są wąwozami i parowami. Na zboczach spotyka się odsłonięcia jurajskich skałek wapiennych. Największe z nich to Strzelnica – dwa skalne mury, na których uprawiana jest wspinaczka skalna. W skałach jest też niewielka Nyża nad Strzelnicą. Dawniej istniał tutaj niewielki łom wgłębno-stokowy. Od lat 20. do 50. XX wieku funkcjonowały tutaj skocznie narciarskie. Pod wzgórzem planowana jest budowa tunelu na trasie trzeciej obwodnicy Krakowa.

Skocznie narciarskie w Krakowie – nieistniejące już małe skocznie narciarskie w Krakowie, usytuowane na północnym zboczu Sikornika, na terenie Woli Justowskiej.

Zamek w Przegorzałach (niem. Schloss Wartenberg) – wybudowany w czasie II wojny światowej budynek w Przegorzałach, jedno z niewielu dzieł architektury III Rzeszy w Krakowie. Obecnie w zamku działa hotel Zinar Castle oraz restauracja Ziyad. Zamek sąsiaduje z nieco starszą Willą Baszta – półokrągłą budowlą w kształcie baszty, wzniesioną pod koniec lat 20. XX wieku, jako dom własny, przez Adolfa Szyszko-Bohusza, a zainspirowaną prawdopodobnie rotundą św. Feliksa i Adaukta.

Dzielnica VII Zwierzyniec – dzielnica, jednostka pomocnicza gminy miejskiej Kraków utworzona 27 marca 1991 r. jako "Dzielnica VII" (bez nazwy). W jej skład weszły następujące obszary historyczne: Półwsie Zwierzynieckie, Zwierzyniec, Przegorzały, Bielany, Wola Justowska, Chełm i Olszanica oraz niewielki fragment Mydlnik. Wcześniej, od 1 stycznia 1973 do 27 marca 1991 r., cały ten teren wchodził w skład Dzielnicy Krowodrza. Przewodniczącym Rady i Zarządu Dzielnicy w IX kadencji 2023–2028 jest Witold Górny.

Rezerwat przyrody Skałki Przegorzalskie – ścisły, florystyczny rezerwat przyrody o powierzchni 1,38 ha, założony w 1959 r. w Krakowie na terenie wyraźnego grzbietu ze skałkami, na skraju Lasu Wolskiego od strony Przegorzał. Służy ochronie rzadkich muraw naskalnych i kserotermicznych oraz ciepłolubnych zarośli. Rośnie tu las mieszany z przewagą ciepłolubnej formy grądu subkontynentalnego i krzewów ciepłolubnych. Do występujących tu roślin objętych ochrona należą: ożota zwyczajna, wawrzynek wilczełyko, rojownik pospolity, pierwiosnek wyniosły, konwalia majowa, kruszczyk szerokolistny, kruszyna pospolita, bluszcz pospolity, kalina koralowa, przytulia wonna. Obszar rezerwatu stanowi własność Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tuż ponad rezerwatem znajduje się wielka budowla z czasu II wojny światowej, tzw. Belweder oraz willa Adolfa Szyszko-Bohusza zwana Rotundą, ze względu na podobieństwo do rotundy wawelskiej. Rezerwat leży w granicach Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego.

Willa Baszta zwana także Odyniec lub Zameczek – zabytkowy budynek znajdujący się w zachodniej części Krakowa, w Dzielnicy VII Zwierzyniec przy ul. Jodłowej 13a, w Przegorzałach. Zaprojektowana została przez architekta Adolfa Szyszko-Bohusza jako dom własny. Modernistyczny budynek powstał w latach 1928–1929 na parceli, którą kupił w 1916 od bielańskich kamedułów. Było to ok. 9 ha zalesionego wapiennego wzgórza. Jest to oryginalna budowla, półrotunda, w kształcie nawiązująca do średniowiecznej baszty i utrzymana w tradycji romantycznego historyzmu. Nad portalem willi znajdują się dwa kartusze z herbami. Po lewej stronie znajduje się herb Szyszko-Bohusza Odyniec (stąd jedna z nazw willi), a po prawej herb Korab. Dom posiadał basen i ogród. Poniżej, przy drodze dojazdowej znajdują się garaże a przy wjeździe do posiadłości, u podnóża wzniesienia znajduje się, zachowana do dzisiaj, stróżówka. Zbudowana z wapiennych ciosów na Skale Przegorzalskiej, na południowo-zachodnim skraju Lasu Wolskiego, w Paśmie Sowińca, dominuje nad doliną Wisły. Z tarasu, który znajduje się po zachodniej stronie budynku, roztacza się panorama doliny rzeki, wzgórz Pogórza Wielickiego, a gdy dopisuje pogoda można zobaczyć Tatry. W 1940 zajęli ją Niemcy i wprowadził się do niej szef dystryktu krakowskiego Generalnego Gubernatorstwa dr Otto Wächter. Obok willi w latach 1942–1943 zbudowano okazały gmach - obecnie to Zinar Castle - 5 gwiazdkowy hotel, przed laty zwany Zamkiem w Przegorzałach lub Belwederem (pierwotnie nazwa „Belweder” odnosiła się do willi), a przez Niemców nazywany Schloss Wartenberg (Zamek Strażnica). Budynek, którego budowy nie ukończono, miał być przeznaczony na luksusowe sanatorium dla lotników Luftwaffe, pod koniec wojny mieścił się tutaj szpital. Niemcy nie zdążyli zrealizować planów budowy kolejki linowej do Zameczku. Pod koniec 1945 rodzina Bohuszów podjęła starania o odzyskanie nieruchomości, bez rezultatu. W 1952 cały kompleks zajął Instytut Badawczy Leśnictwa podlegający Ministerstwu Leśnictwa. W 1973 podjęto decyzję o umieszczeniu tutaj Instytutu Badań Polonijnych UJ, formalnie Instytut powołano do życia w 1976 rozpoczynając równocześnie na zapleczu obu budowli budowę kolejnego gmachu Kolegium Polonijnego im. Kazimierza Pułaskiego zaprojektowanego przez architektów: Tomasza Mańkowskiego i Dariusza Kozłowskiego. Inwestycję ukończono ostatecznie w 1991. Obecnie w budynku mieści się Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Poniżej tych budowli, na stromym wschodnim zboczu znajduje się rezerwat przyrody Skałki Przegorzalskie.

Poniedziałkowy Dół – dolinka o charakterze wąwozu, zlokalizowana w północnej części Pasma Sowińca w Lesie Wolskim w Krakowie. Poniedziałkowy Dół wcina się pomiędzy północno-wschodni grzbiet Pustelnika i Łysą Górę. Zaczyna się płytką depresją na wysokości około 320 m n.p.m. po północno-wschodniej stronie Ogrodu Zoologicznego. Opada w północno-wschodnim kierunku, czym niżej, tym głębiej wcinając się w zbudowane z wapieni zbocza Lasu Wolskiego. Orograficznie lewymi zboczami Poniedziałkowego Dołu poprowadzono drogę dojazdową do dwóch parkingów przed Ogrodem Zoologicznym (ul. Leśna). Poniedziałkowy Dół ma wylot w zabudowanym obszarze Woli Justowskiej. Ma jedno odgałęzienie (prawe), którym idzie ulica Poniedziałkowy Dół. Nazwa Poniedziałkowy Dół pochodzi od nazwy niewielkiej miejscowości, która tutaj kiedyś istniała nazwa zaś miejscowości od nazwiska dawnego właściciela wąwozu – Józefa Poniedziałka.

Willa Decjusza – zabytkowy renesansowy pałacyk znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy VII przy ul. 28 Lipca 1943 17a, w Parku Decjusza, na Woli Justowskiej.

Parafia Chrystusa Króla w Krakowie – parafia rzymskokatolicka należąca do dekanatu Kraków-Salwator archidiecezji krakowskiej w Przegorzałach przy ulicy Zaskale.

Łysa Góra (ok. 277 m n.p.m.) – niewielkie wzniesienie w Paśmie Sowińca w Krakowie, na Woli Justowskiej, wchodzącej w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec. Znajduje się w północnej części masywu, na końcu krótkiego grzbietu odchodzącego od Pustelnika w kierunku północnym. Łysymi Górami nazywano dawniej wzniesienia bezleśne, zajęte przez pola uprawne i łąki. Ta Łysa Góra jest bezleśna do dziś (2019), a większą jej część zajmuje duży, samoobsługowy i płatny parking dla pojazdów przyjeżdżających do Lasu Wolskiego (m.in. do Ogrodu Zoologicznego). Parking znajduje się po północnej stronie ulicy Leśnej. Ulica ta biegnie jeszcze dalej, aż do Ogrodu Zoologicznego, gdzie znajduje się drugi parking. Łysa Góra oddziela dwa wąwozy Lasu Wolskiego: Wolski Dół i Poniedziałkowy Dół. Z parkingu na Łysej Górze odchodzą dwa szlaki turystyczne.

Kościół Chrystusa Króla – rzymskokatolicki kościół parafialny oraz konwentualny jezuitów, znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy VII przy ul. Zaskale 1, w Przegorzałach.