Baszta Mieczników w Krakowie

Rektorat Przemienienia Pańskiego w Krakowie – rektorat rzymskokatolicki, znajdujący się w archidiecezji krakowskiej, w dekanacie Kraków-Centrum.

Hotel Francuski – zabytkowy budynek znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ul. Pijarskiej 13, na rogu ul. św. Jana 32, na Starym Mieście. Na miejscu obecnego budynku znajdowała się XV-wieczna kamienica zniszczona w pożarze przed 1642 rokiem, odbudowana w drugiej połowie XVII wieku i przebudowana w 1795 roku. Do momentu zburzenia w XX wieku był to jednopiętrowy budynek z łamanym dachem i wejściem od ul. św. Jana. Był własnością karczmarzy i piwowarów. Prowadzono w nim karczmę, w budynku frontowym wyszynk, w oficynach były stajnie i browar. Dom posiadał wybrukowaną kamieniem łamanym sień o sklepieniu beczkowym, środkiem której biegł rynsztok. Z sieni wchodziło się do kuchni, izby z kominkiem, izby szynkowej oraz do obszernej piwnicy. Na pierwsze piętro prowadziły schody dębowe. Znajdowała się tam sionka, mała kuchnia, izba tylna i szereg innych pomieszczeń mieszkalnych. W podwórzu stał przed 1790 r. spichlerz. W pierwszej połowie XVII w. w kamienicy działała też piekarnia. Na początku XIX w. przy dłuższej, bocznej elewacji domu (od strony ul. Pijarskiej) dobudowano warsztat kowalski z dużymi wrotami oraz dodatkowe pomieszczenia mieszkalne. W swoich dziejach kamienica – w nawiązaniu do nazwisk właścicieli – nazywana bywała niekiedy „Domem Słoninkowskim” (do 1613), kamienicą „Sikorzyńską” (1. poł. XVII w.) lub kamienicą „Miernikowską” (1. poł. XVIII w.). Ostatnimi właścicielami posesji (ówczesny adres ul. św. Jana nr 32) byli Tadeusz Rząca i Aleksander Ritterman (od 1910). W roku 1911 z inicjatywy Rittermana stare zabudowania zostały rozebrane wraz z fundamentami, aby można było przystąpić do realizacji planu wystawienia nowego krakowskiego hotelu. W latach 1911–1912 zbudowano na ich miejscu Hotel nazwany Francuskim. Eklektyczno-modernistyczny budynek projektowali Zbigniew Odrzywolski i Bronisław Colonna-Czosnowski (późniejsza rozbudowa). Rozpoczął działalność 1 czerwca 1912 roku i był wtedy najnowocześniejszym krakowskim hotelem. Trzypiętrowy budynek z mansardowym dachem był wyposażony w cichobieżne windy, telefony, oświetlenie elektryczne, centralne ogrzewanie, ciepłą i zimną bieżącą wodę w pokojach, pocztę pneumatyczną. Z dworca kolejowego do hotelu dowoził gości samochód. W 1945 roku hotel upaństwowiono, a od 1950 był zarządzany przez Polskie Biuro Podróży Orbis. Przeprowadzono także kilka przebudów i modernizacji m.in. w 1955 oraz w latach 1988–1991. W 2011 Orbis sprzedał Hotel spółce Emir 19, której połowę udziałów ma firma Alterco, a drugą połowę rodzina Gesslerów. Obecnie jest to czterogwiazdkowy hotel, oferujący gościom 42 pokoje (w tym 15 apartamentów). Na parterze mieści się restauracja, od 2011 prowadzona przez Adama Gesslera pod nazwą „Gessler we Francuskim”.

Ulica Pijarska – jedna z nielicznie zachowanych w Krakowie ulic podmurnych. Biegnie wzdłuż dawnych murów miejskich od ulicy św. Marka do ulicy Szpitalnej. Łączy ulice wychodzące z Rynku: Floriańską, św. Jana i Sławkowską. Nazwa Pijarska została nadana ulicy pod koniec XIX wieku i związana jest z klasztorem oo. Pijarów i kościołem Przemienienia Pańskiego, znajdujących się u wylotu ulicy św. Jana.

Brama Sławkowska (Krawców) – brama w Krakowie wchodząca w skład fortyfikacji miejskich, wzniesiona na przełomie wieków XIII i XIV. Rozebrana na początku XIX wieku. Była obok Bramy Floriańskiej drugim co do ważności wjazdem do miasta.

Trasa turystyczna Mury Obronne – trasa prowadząca wzdłuż murów obronnych Krakowa, w skład której wchodzi zespół trzech gotyckich baszt: Pasamoników, Stolarzy i Cieśli, brama Floriańska i Barbakan. Trasa została otwarta 8 czerwca 2007 roku w ramach obchodów 750-lecia lokacji miasta. Jej długość wynosi ok. 100 metrów. Koszty przygotowania trasy (ok. 500 tys. zł) pokryła gmina oraz Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa. W ramach zwiedzania trasy można przejść wzdłuż murów po drewnianym ganku, wejść do baszt: Pasamoników i Stolarzy oraz do kaplicy wewnątrz Bramy Floriańskiej. Trasie towarzyszy ekspozycja dawnych strojów oraz grafiki obrazujące nieistniejące już bramy i baszty, a także wyświetlany jest film przedstawiający historię obrony Krakowa. Wejście od baszty Pasamoników jest jednocześnie wejściem do oddziału "Mury Obronne" Muzeum Historyczego Miasta Krakowa..

Kawiarnia Literacka – nieistniejąca już kawiarnia znajdująca się w Krakowie, w Pałacu Badenich przy ulicy Sławkowskiej 32. Placówka gastronomiczna została uruchomiona na przełomie lat 1945 i 1946 z inicjatywy T. Noworolskiego. Początkowo zajmowała parter kamienicy przy ulicy Sławkowskiej 32. Po kilku latach działalność rozszerzono o przeszklony pawilon z tarasem, usytuowany od strony ulicy Pijarskiej. Obiekt ten został zaprojektowany w 1943 roku przez C. Pascolettiego, natomiast jego powojenny wystrój był dziełem M. Wejmana. W latach 80. XX wieku w lokalu organizowano występy dziecięcego zespołu kabaretowego „Drops”, kierowanego przez M. Korabicz. Kawiarnia zakończyła działalność w 1992 roku.

Pałac Badenich – zabytkowy pałac znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ul. Sławkowskiej 32, na rogu z ul. Pijarską 7–9, na Starym Mieście. Zbudowany pod koniec XIX wieku (1883 r.) według projektu Karola Zaremby. Mieszkała tu rodzina przemysłowca Leona Epsteina, którego córką była Magdalena Maria Epstein. W latach 20. XX wieku budynek stał się własnością rodziny Badenich (stąd jego obecna nazwa). Pierwotnie była to budowla jednopiętrowa, której głównym walorem były ozdobne obramienia dużych okien na pierwszym piętrze, dekorujące fasadę maszkarony oraz inne detale architektoniczne. Pałac uległ przebudowie w 1921 r. Do głównego korpusu gmachu dodano wtedy widoczną od strony Plant nadbudowę w formie belwederu z balkonikiem, kamienną balustradą i stylizowanym kartuszem herbowym. Projektantem tych zmian był znany krakowski architekt Józef Pokutyński. W kształcie nadanym podczas tej przebudowy pałac Badenich dotrwał do naszych czasów. Obecnie mieści się tutaj Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II, na parterze zaś restauracja Miód i Wino. 7 marca 1968 pałac został wpisany do rejestru zabytków. Znajduje się także w gminnej ewidencji zabytków.

Kościół Przemienienia Pańskiego – zabytkowy kompleks sakralny, rzymskokatolicki kościół konwentualny pijarów oraz przylegający do niego klasztor, znajdujący się w Krakowie, w dzielnicy I Stare Miasto przy ulicy Pijarskiej 4, na Starym Mieście. Pijarzy przybyli do Polski z Moraw w 1642, część z nich otrzymała fundację wojewody krakowskiego Stanisława Lubomirskiego. Późnobarokowy (właściwie rokokowy) kościół Przemienienia Pańskiego został zaprojektowany przez Kacpra Bażankę i wzniesiony w latach 1718–1728, a fasada zaprojektowana przez Franciszka Placidiego powstała w latach 1759–1761. Wybudowany na planie prostokąta, posiada jedną nawę i – otwarte ku niej – kaplice boczne. Wyraźne są nawiązania do kościoła w typie Il Gesù. Efekt integracji nawy głównej z prezbiterium osiągnięty został poprzez zastosowanie wydatnego gzymsu przebiegającego wokół osi kościoła. Iluzjonistyczne polichromie we wnętrzu, nawiązujące do rzymskiej tradycji Andrea del Pozzo, są dziełem dwóch artystów przybyłych z Moraw – Franciszka Ecksteina i Józefa Piltza i, podobnie jak jednolite wyposażenie wnętrza, wykonane pod kierunkiem Ecksteina, powstały w 1733. Dziełem Ecksteina jest także iluzjonistyczny ołtarz główny oraz freski na sklepieniu nawy głównej. Freski na sklepieniu – przedstawiające apoteozę kluczy św. Piotra – wykonane zostały zgodnie z założeniami kwadratury. Po prawej stronie ołtarza wmurowane jest serce ks. Stanisława Konarskiego, a przed wejściem do kościoła znajduje się jego popiersie.

Baszta Cieśli (znana także jako Baszta Ciesielska) – jedna z trzech w pełni zachowanych baszt w obrębie murów miejskich w Krakowie (obok Pasamoników oraz Stolarzy).

Archiwum Nauki Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie – specjalistyczne, sprofilowane archiwum w Krakowie przy ulicy św. Jana 26 mające na celu gromadzenie, opracowywanie, udostępnianie oraz publikowanie źródeł do historii nauki i kultury.

Pomnik Jadwigi i Jagiełły – pomnik, projektu Tomasz Oskara Sosnowskiego i Karola Knausa, upamiętniający 500-lecie unii polsko-litewskiej, znajdujący się w Krakowie w dzielnicy I w północnej części Plant przy ul. Basztowej.

Kawiarnia Warszawianki (również Paszteciarnia u Warszawianek, u Warszawianek) – nieistniejąca już kawiarnia i restauracja znajdująca się w Krakowie, na Starym Mieście, przy ulicy Sławkowskiej 23. Przy ulicy Sławkowskiej 23 w roku 1945 dwie kobiety pochodzące z Warszawy – H. Buyko oraz M. Grzybowska otworzyły lokal gastronomiczny. Miejsce to, funkcjonujące pod nazwami „U Warszawianek”, „Kawiarnia Warszawianki” oraz „Paszteciarnia u Warszawianek” stało się punktem spotkań krakowskiej inteligencji. Uznaniem cieszyły się serwowane tam paszteciki, barszcz oraz kawa czarna. Lokal przyciągał zróżnicowane grono bywalców, m.in. profesorów akademickich i ich studentów, artystów plastyków, literatów i aktorów, po osoby, które brały udział w powstaniu warszawskim. W lokalu prowadzona była księga pamiątkowa podpisana przez osobistości kultury, takie jak: Jarosława Iwaszkiewicza, Tadeusza Kantora, Zbigniewa Pronaszka, Tadeusza Różewicza, Mieczysławę Ćwiklińska, Adolfa Dymszę, Zofię Jaroszewską, Stefana Kisielewskiego, Wiesława Krzemińskiego, Magdalenę Samozwaniec, Ludwika Solskiego czy Jerzego Turowicza.