place

Plac Na Stawach w Krakowie

Półwsie ZwierzynieckieUlice i place w Krakowie
Na Stawach square, view from W, Kraków, Poland
Na Stawach square, view from W, Kraków, Poland

Plac Na Stawach – plac w centralnej części Półwsia Zwierzynieckiego w Krakowie, w dzielnicy VII Zwierzyniec. Ograniczony ulicami Senatorską, Bolesława Komorowskiego oraz Filarecką. Nazwa placu to wspomnienie po znajdujących się kiedyś w tym miejscu stawach rybnych (Staw Zwierzyniecki), należących do zwierzynieckich norbertanek. Stawy zasilał kanał prowadzący wodę z odnogi rzeki Rudawa (tzw. Niecieczy). Stawy zasypano w XIX wieku, a pamięć pozostała w nazwie placu (od 1912 roku). Obecnie jest to plac targowy. Plac znajduje się na trasie corocznego pochodu Lajkonika, który odwiedza kupców handlujących tutaj i pobiera od nich „haracz”. Działający do 1991 roku na rogu Placu i ul. Senatorskiej 4a Bar Na Stawach opiewał w swoim wierszu, zamieszczonym w zbiorze wierszy o takim właśnie tytule, Jerzy Harasymowicz: Śpiewał o nim także Wojciech Belon piosenkę zaczynającą się od słów: Po raz pierwszy 23 czerwca 1980 roku na placu zorganizowano Bal na Stawach. Ostatnia impreza miała miejsce w 1995 roku. Reaktywowany w 2011 roku z inicjatywy Jarosława Sokoła, ostatni odbył się w 2019 roku. 28 września i 26 października 2025 r. na placu zorganizowano 2 edycje festiwalu kulinarnego Mlaskoty.

Fragment artykułu z Wikipedii Plac Na Stawach w Krakowie (Licencja: CC BY-SA 3.0, Autorzy, Obrazy).

Plac Na Stawach w Krakowie
Plac Na Stawach, Kraków

Współrzędne geograficzne (GPS) Adres Numer telefonu Strona internetowa Pobliskie miejsca
placePokaż na mapie

Wikipedia: Plac Na Stawach w KrakowieCzytaj dalej na Wikipedii

Współrzędne geograficzne (GPS)

Szerokość geograficzna Długość geograficzna
N 50.054444 ° E 19.920556 °
placePokaż na mapie

Adres

Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Krakowie

Plac Na Stawach 3
30-107 Kraków (Zwierzyniec)
województwo małopolskie, Polska
mapOtwórz w Mapach Google

Numer telefonu

call+48126198120

Strona internetowa
krakow.rdos.gov.pl

linkOdwiedź stronę

Na Stawach square, view from W, Kraków, Poland
Na Stawach square, view from W, Kraków, Poland
Podziel się doświadczeniem

Pobliskie miejsca

Dwór Łowczego w Krakowie
Dwór Łowczego w Krakowie

Dwór Łowczego, zwany też "Domem Łowczego", "Pańską Karczmą" – budynek znajdujący się na Półwsiu Zwierzynieckim w Krakowie przy ul. Tadeusza Kościuszki 37. Tradycja głosi, że budowla ta została wzniesiona na miejscu starego zameczku myśliwskiego, w którym wypoczywali i przygotowywali się do polowań na pobliskich terenach łowieckich (Las Wolski) polscy królowie. Badania konserwatorskie wykazały, iż w pałacu zachowały się relikty XVI-wiecznej budowli. Te detale architektoniczne mogą zatem potwierdzić metrykę rezydencji związaną z czasem powstania nowego zwierzyńca królewskiego. Dwór został zbudowany w latach 1644-1646 na mocy przywileju nadanego przez zwierzynieckie norbertanki. W budynku scalono dwa wcześniejsze obiekty, stanowiące pierwotnie własność Herburtów i Ligęzów, wykupioną przez Norbertanki. W latach 60. XVII w. dwór został rozbudowany (zachowana na fasadzie data 1664). Dwór posiadał wówczas gustownie urządzone wnętrza, co potwierdzają nowsze badania, podczas których odsłonięto m.in. cenne polichromie. Posesja przechodziła zmienne koleje własnościowe, należąc do Niewiarowskich, Mieleckich i Miklaszewskich. W połowie XVIII w. właścicielem dworu był Franciszek Miklaszewski, po którym dwór w 1760 ponownie przejęły norbertanki był to efekt starań przedsiębiorczej ksieni Petroneli Poniatowskiej. W 1777 w pałacu stacjonowali oficerowie rosyjscy, a w 1794 wojsko pruskie. Budynek remontowano w latach 70. XVIII w. oraz w latach 1801-1802, na polecenie ksieni Węgrowskiej. Kolejne prace wykonano w połowie XIX w. oraz po roku 1906. W XIX w. mieściła się tu karczma, a na początku XX w. urządzono w budynku fabrykę „wódek słodzonych”. W 1914 zabudowania folwarczne padły ofiarą pożaru. Od 1922 działała w Dworze Łowczego fabryka odczynników chemicznych. W latach 1931-1933 norbertanki przekazały budynek parafii Najświętszego Salwatora na Zwierzyńcu. Przebudowywano jego wnętrza, zatracając ich pierwotny układ, aż ostatecznie stracił swój reprezentacyjny charakter. W ostatnich latach przeprowadzono gruntowną restaurację. Obecnie jest siedzibą wydawnictwa „Znak”.

Półwsie Zwierzynieckie
Półwsie Zwierzynieckie

Półwsie Zwierzynieckie – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec, dawna wieś rozciągająca się między dzisiejszym biegiem rzeki Rudawy (za którą zaczynała się wieś Zwierzyniec) a obecną Aleją Krasińskiego oraz między Wisłą a obecną al. 3 Maja (za którą zaczynała się Czarna Wieś). Wieś została włączona do Krakowa 13 listopada 1909 roku jako XII dzielnica katastralna. W 1991 roku stała się częścią nowej dzielnicy administracyjnej Zwierzyniec. Sercem Półwsia Zwierzynieckiego jest Plac Na Stawach. Wieś zamieszkiwali włóczkowie, flisacy związani z legendą o Lajkoniku. Z Półwsia pochodzili również mlaskoty, czyli muzykanci towarzyszący pochodowi Lajkonika. Pochód Lajkonika rozpoczyna się na Półwsiu. Spod budynku Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji idzie ulicą Senatorską, przez plac Na Stawach, pobierając "haracz" od miejscowych kupców, na Zwierzyniec do klasztoru norbertanek. Po harcach na dziedzińcu klasztoru udaje się ulicami Kościuszki i Zwierzyniecką na krakowski Rynek Główny. Niewielki plac obok Mostu Dębnickiego i ul. Kościuszki nosi nazwę Skwer Konika Zwierzynieckiego. Są tutaj ulice Mlaskotów oraz Włóczków. Jest także ulica Tatarska (przecznica ul. Kościuszki). Folklor Półwsia Zwierzynieckiego i Zwierzyńca kultywują Aleksander Kobyliński „Makino” i jego kapela Andrusy. O tych okolicach pisali wiersze Jerzy Harasymowicz i Wojtek Belon. Na Półwsiu znajdują się: Błonia, stadion KS Cracovia, hotel „Cracovia” i kino „Kijów”, Hotel Ibis Kraków Centrum, Hotel Novotel Kraków Centrum, Krakowski Teatr Scena STU, zabytkowy budynek Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (Dworzec Wodociągowy), Małopolskie Centrum Reumatologii i Rehabilitacji, Zespół Państwowych Szkół Plastycznych, firma Miastoprojekt Kraków, Dwór Łowczego. W 2018 oddano do użytku halę 100-lecia KS Cracovia Centrum Sportu Osób Niepełnosprawnych.