Ulica Vlastimila Hofmana w Krakowie

Szaniec FS 3 (niem. Feldschanze 3 – szaniec polowy) – element zespołu fortyfikacji zwanego Twierdzą Kraków. Powstał w latach 1854–1855. Typowy szaniec o siedmiobocznym narysie. Posiadał klasyczną fosę kutą w skale, wał ziemno-kamienny, a na tym wale wtórne poprzecznice ze schronami z kamienia i blachy falistej. W centrum znajdował się prowizoryczny budynek. Zlikwidowany przed 1909 r. (dokładna data nie jest znana). Obiekt znajduje się przy ul. Hofmana w Krakowie. Na zespół szańca 3 składały się również inne obiekty. Wzmacniały go 3 ostrogi połączone wałem, broniące Fort 2 „Kościuszko”. Powstałe między latami 1908–1910.

Willa Vlastimila Hofmana – willa znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy VII Zwierzyniec przy ulicy Vlastimila Hofmana 13 (do 1973 roku ul. Spadzista).

Ostróg bramny „Wola Justowska” – część fortyfikacji Twierdzy Kraków powstała w latach 1907–1908, znajdująca się przy obecnej ul. Królowej Jadwigi 124 na Zwierzyńcu w Krakowie). Obiekt wpisany jest do Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Krakowa. Budowla pełniła rolę wartowni bramy „Wola Justowska” ustawionej w poprzek ulicy. Podstawową funkcją budynku było zabezpieczenie załogi broniącej przejścia przed ostrzałem wroga. Wewnątrz obiektu znajdowały się pomieszczenia dla załogi (osobne dla oficerów) i toaleta. W ścianach umieszczono otwory strzelnicze. Ostróg bramny wybudowany jest wapienia i cegły. Ściany zewnętrzne zabezpieczone były dodatkowo nasypem ziemnym pochłaniającym energię pocisków. Dach zamaskowany był trawą. Budynkiem zarządza (stan na maj 2022) Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie.

Muzeum Kościuszkowskie – placówka muzealna przy Kopcu Kościuszki w Krakowie, mieszcząca się w Forcie nr 2 „Kościuszko”.

Brama forteczna Kościuszko – jeden z obiektów dawnej austriackiej Twierdzy Kraków. Powstała w 1908 roku, zburzono ją po 1920 roku. Pierwotnie była to brama w murze ceglanym ze strzelnicami w obwodzie umocnień grupy Fortu 2 „Kościuszko” w Krakowie. Niewiele się zachowało z zabytkowej bramy – tylko fragment muru oporowego wtórnie pozbawiony płaszcza ziemnego. Relikty Bramy Kościuszko znajdują się przy Alei Jerzego Waszyngtona w Krakowie.

Kopiec Kościuszki – jeden z pięciu kopców krakowskich, poświęcony Tadeuszowi Kościuszce, znajduje się na Górze św. Bronisławy na Zwierzyńcu w zachodniej części Krakowa w Dzielnicy VII Zwierzyniec. Kopcem Kościuszki w Krakowie od czasu budowy w latach 1820–1823 nieprzerwanie zarządza Komitet Kopca Kościuszki w Krakowie ustanowiony w 1820 roku. Siedziba komitetu wraz z wystawami znajduje się w części poaustriackiego Fortu nr 2 „Kościuszko”, gdzie obecnie gospodaruje w trzech jego obiektach: Bastion V – wystawa / muzeum kościuszkowskie, gdzie znajdują się dwie wystawy: „Kościuszko – Rozdział I” oraz „Kopce Krakowskie”; Kaponiera południowa – gdzie znajdują się dwie wystawy: galeria figur woskowych „Polaków drogi do wolności” oraz „Twierdza a Miasto Kraków – 1846–1918”; Kurtyna I – V południowa – Centrum Wystawienniczo-Konferencyjne im. T. Kościuszki – miejsce wystaw czasowych, wystawa interaktywna zorganizowana z Politechniką Krakowską zatytułowana „Żywe Konstrukcje” a także wystawa z Muzeum Armii Krajowej pn. „Życie codzienne I Korpusu PSZ w obiektywie Karola Bieniaka” oraz wystawa zorganizowana przez Instytut i Muzeum Historii Wojen Ministerstwa Obrony w Budapeszcie pn. „Węgierscy żołnierze na wschodnim froncie 1914–1916”. Przy kopcu funkcjonuje Muzeum Kościuszkowskie. Kopiec ma połączenie autobusowe z centrum Krakowa. Z wyjątkiem kilku dni w roku, zwiedzanie objęte jest opłatą.

Diabelski Most – zabytkowa budowla, jeden z obiektów austriackiej Twierdzy Kraków. Znajduje się w zachodniej części Krakowa, w dzielnicy VII, na skrzyżowaniu ul. Malczewskiego z al. Waszyngtona na Zwierzyńcu. Jest to wiadukt drogowy zbudowany przez austriackich inżynierów wojskowych, zapewniający bezkolizyjny ruch na skrzyżowaniu dróg: dojazdowej do fortu Kościuszko (dzisiejsza al. Waszyngtona, wtedy ul. bł. Bronisławy) oraz drogi rokadowej (dzisiejsza ul. Malczewskiego). Aby powstało bezkolizyjne skrzyżowanie, drogę do fortu poprowadzono po nasypie o wysokości ok. 4 metrów. Most zbudowany jest z ciosów wapiennych oraz cegieł. Powstał w latach 1855-1870. W 2010 r. przeprowadzono generalny remont mostu, na nowo wymurowano kamienne mury oporowe, ceglane sklepienie i ceglane balustrady oraz wykonano kamienne odpływy dla wody deszczowej. Nazwa mostu pochodzi od legendy, według której miał się tu niekiedy pojawiać nocą diabeł Kusy, przybiegający podobno gdzieś z okolic Błoń.

Kaplica bł. Bronisławy – zabytkowa kaplica rzymskokatolicka znajdująca się w Krakowie, w dzielnicy VII Zwierzyniec przy alei Jerzego Waszyngtona 1, na Zwierzyńcu, u stóp kopca Kościuszki.

Fort cytadelowy 2 „Kościuszko” – fort cytadelowy, który powstał w latach 1850–1856 w Krakowie wokół Kopca Kościuszki, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Projektantami Fortu 2 „Kościuszko” są: Franz Pidoll von Quintenbock, Feliks Księżarski oraz Bernard von Caboga. Należał do I obszaru warownego Twierdzy Kraków, bronił dostępu od zachodu do jej rdzenia. Przystosowany był do samodzielnej obrony. Jest to największa fortyfikacja Twierdzy Kraków, fort był przeznaczony dla 732 żołnierzy, wyposażono go w 60 armat oraz haubic, a także 6 moździerzy. Obecnie fort mieści Muzeum Kościuszkowskie, siedzibę zarządu radia RMF FM, hotel oraz kawiarnie.

Zwierzyniec – obszar Krakowa wchodzący w skład dzielnicy VII. Dawna wieś, która została włączona do Krakowa 13 listopada 1909 jako XIII dzielnica katastralna. Rozciąga się między Rudawą na północy i wschodzie a Wisłą na południu. Od zachodu graniczy z Przegorzałami i z Wolą Justowską, od północy z Czarną Wsią a od wschodu z Półwsiem Zwierzynieckim. Na Zwierzyńcu powstało osiedle Salwator.

Fort 4 „Błonia” (Cichy Kącik) – jeden z fortów Twierdzy Kraków. Powstał około 1908 roku, na miejscu dawnego szańca FS 4 z 1855 roku. W latach 1934–1936 nastąpiła znaczna destrukcja obiektu – wysadzenie poprzecznic i niwelacja wału. Po 1960 r. w forcie mieściła się spółdzielnia studencka. Obecnie obiekt jest w dużym stopniu zdewastowany. Fort 4 Błonia znajduje się w rogu ulic Piastowskiej i Mydlnickiej w Krakowie.

Aleja Jerzego Waszyngtona – zabytkowa aleja obsadzona drzewami, z których 31 jest pomnikami przyrody, stanowi jeden z zabytków Krakowa. Znajduje się w zachodniej części miasta, na Zwierzyńcuw dzielnicy VII Zwierzyniec. Prowadzi od granicy osiedla Salwator w pobliże Kopca Kościuszki.