Jastrzębsko Stare (gromada)

Jastrzębsko Stare (do 2010 Jastrzębsko) (niem. Friedenhorst) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl. Wieś zamieszkuje 676 osób. Wieś została założona w latach 1710-1712 jako osada olęderska. Oprócz głównej części wsi ma rozproszona zabudowę, typową dla osad olęderskich, z wieloma starymi domami. W centrum wsi na pl. Kościelnym otoczonym dorodnymi lipami i dębami znajduje się poewangelicki kościół Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej zbudowany w latach 1908–1914, od 1979 roku będący siedzibą parafii. Na uwagę zasługuje dekorowana płycinami fasada, w którą wtopiona jest wieża. Świątynie otaczają stare lipy i dęby. Przed kościołem znajduje się krzyż wystawiony w tym samym czasie kiedy zakładano parafię. W 2010 roku wprowadzono nazwę Jastrzębsko Stare, zmieniając poprzednią nazwę wsi Jastrzębsko. Dawniej wieś nazywała się Starojastrzębskie Olędry. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jastrzębsko Stare, po jej zniesieniu w gromadzie Nowy Tomyśl-Południe. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Kościół Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej w Jastrzębsku Starym – zabytkowy kościół parafialny w Jastrzębsku Starym, w powiecie nowotomyskim, w województwie wielkopolskim. Do rejestru zabytków został wpisany 26 lutego 1996 pod numerem 2574/A.

Parafia pw. Matki Boskiej Królowej Korony Polskiej w Jastrzębsku Starym – parafia rzymskokatolicka, znajdująca się w archidiecezji poznańskiej, w dekanacie lwóweckim. Od 1 sierpnia 2026 proboszczem parafii jest ks. Grzegorz Walachowski.

Jastrzębsko – przystanek kolejowy w Jastrzębsku Starym, w województwie wielkopolskim, w Polsce, leżący na szlaku kolejowym Warszawa Zachodnia - Frankfurt (Oder). Znajdują się tu 2 perony.

Nowe Jastrzębsko (niem. Friedenau) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Zbąszyń. Pod koniec XIX wieku Nowe Jastrzębsko należało do powiatu międzyrzeckiego. Używano nazw: Jastrzemki Nowe lub Jastrzębskie nowe olędry albo niemieckiej Friedenau. Wieś liczyła wtedy 69 domostw i 498 mieszkańców. Przeważali ewangelicy (382) nad katolikami (116). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Sękowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl.

Grubsko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Przyłęk – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie poznańskim.

Szarki (niem. Scharke) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Nowy Tomyśl, nad Szarką. Wieś o rozproszonej zabudowie powstała w czasach kolonizacji olęderskiej prawdopodobnie w roku 1724. Pod koniec XIX wieku należała do powiatu babimojskiego. W użyciu były wówczas także nazwy Czarki i Żarki. Wyróżniano Szarki Stare (Alt-Scharke) i Szarki Leśne (Waldhauland Scharke), które liczyły łącznie 502 mieszkańców, ze znaczącą przewagą ewangelików (489) i 81 gospodarstw. Okręg wiejski Szarki obejmował obie wsi i obszar 852 ha: 521 ha gruntów ornych, 102 ha łąk i 185 ha lasów. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie poznańskim. W rejestrze zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa umieszczono dom nr 29 z 1826 roku. Przez Szarki przebiega znakowany żółty szlak pieszy z Nowego Tomyśla przez Wolsztyn do Sławy.

Obóz w Przyłęku – niemiecki nazistowski karny obóz pracy, który funkcjonował w nieistniejącej obecnie osadzie młyńskiej Bobrówka na terenie wsi Przyłęk (powiat nowotomyski). Obóz zlokalizowany był w północno-zachodniej części wsi, w pobliżu trójstyku granic dawnych województw: gorzowskiego, poznańskiego i zielonogórskiego (1975–1998, obecnie gmin: Nowy Tomyśl, Miedzichowo i Zbąszyń), nad Bobrówką. Działał od wiosny 1940 do sierpnia 1943. Osadzone w nim osoby (Polacy i polscy Żydzi w liczbie od 400 do 800 osób lub 3500 osób) zatrudnione były przy budowie autostrady z Berlina do Poznania (obecna A2). Część więźniów zmarła na miejscu z chorób, głodu i wycieńczenia fizycznego. Nieustaloną liczbę zamordowano. Po zarzuceniu prac nad budową autostrady pozostałych więźniów wywieziono do Auschwitz-Birkenau i innych obozów w głębi III Rzeszy. Ofiary obozu, zwanego niepoprawnie stalagiem, upamiętnia prosty pomnik z kostek granitowych, ustawiony na jego miejscu w 1979. Corocznie uczniowie Zespołu Szkół w Miedzichowie oddają hołd pomordowanym tutaj osobom. W 2012 wytyczono czarny szlak rowerowy Przez autostradę, prowadzący przy terenie dawnego obozu. Od 1973 planowany jest w tym rejonie (na styku z Czarną Wodą) zbiornik retencyjny Bobrówka, którego brzegi znajdą się przy samym terenie poobozowym.

Stare Czeskie – część wsi Stefanowice w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Zbąszyń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Stefanowice (dawniej Stefanowskie Holendry) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Zbąszyń.