Muzeum Przyrodnicze Świętokrzyskiego Parku Narodowego na Świętym Krzyżu

Bitwa pod Świętym Krzyżem – jedna z bitew powstania styczniowego, stoczona 12 lutego 1863 roku.

Łysa Góra (pot. albo daw. Łysiec lub Święty Łysiec; Święty Krzyż) – szczyt o wysokości 594 m n.p.m. w Górach Świętokrzyskich, położony we wschodniej części pasma Łysogór w Nowej Słupi (w części miasta o nazwie Święty Krzyż), objęty ochroną w ramach Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Drugi szczyt (po Łysicy) pod względem wysokości w tych górach. Zbudowany z piaskowców kwarcytowych zwanych niezbyt precyzyjnie „kwarcytami” i łupków kambryjskich. Na szczycie znajdują się: skalne rumowisko, charakterystyczne dla Gór Świętokrzyskich, tzw. gołoborze, ścisły rezerwat przyrody obejmujący las jodłowo-bukowy, pozostałości wału kultowego przedchrześcijańskiego miejsca kultu Słowian, klasztor Misjonarzy Oblatów M.N. oraz muzeum parku narodowego (w jednym ze skrzydeł opactwa pobenedyktyńskiego) oraz Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze Święty Krzyż z wieżą o wysokości 157 m. W 2023 z gołoborza pod szczytem udało się wykonać kilka fotografii z widokiem sięgającym Warszawy.

RTCN Święty Krzyż (Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze Święty Krzyż) – wieża o wysokości 157 metrów, zbudowana w 1966 roku. Zlokalizowana jest w Nowej Słupi na Łysej Górze (zwanej także Świętym Krzyżem), ok. 250 metrów od klasztoru. Sygnał radiowy oraz telewizyjny emitowany z wieży swoim zasięgiem pokrywa całe województwo świętokrzyskie i spore fragmenty województw ościennych: podkarpackiego, łódzkiego, mazowieckiego, małopolskiego, lubelskiego i śląskiego. Dzięki lokalizacji nadajnika na Łysej Górze w zasięgu ośrodka znalazło się blisko 2,5 miliona osób. Odbiór stacji radiowych i telewizyjnych jest możliwy w promieniu ok. 150 km lub większym. Jest to jeden z najlepszych, pod względem powierzchni pokrycia sygnałem, obiektów nadawczych w Polsce i Europie Środkowej.

Święty Krzyż – część miasta Nowa Słupia w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy Nowa Słupia. Stanowi górską, zalesioną część Nowej Słupi, stanowiącą zachodnią połowę terytorium miasta. Obejmuje Łysą Górą, zwaną także Świętym Krzyżem, od której część miasta (oraz województwo świętokrzyskie) bierze swoją nazwę, wraz z znajdującymi się na niej bazyliką i klasztorem na Świętym Krzyżu oraz Radiowo-Telewizyjnym Centrum Nadawczym Święty Krzyż. Graniczy ze Świętokrzyskim Parkiem Narodowym, znajdującym się w jego otulinie.

Muzeum Misyjne Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej na Świętym Krzyżu – muzeum, znajdujące się na terenie zespołu klasztornego sanktuarium na Świętym Krzyżu, administracyjnie położone na terenie miasta Nowa Słupia (powiat kielecki). Placówka jest prowadzona przez Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Muzeum zostało otwarte w maju 1977 roku, a inicjatorem jego powstania był o. Walenty Zapłata. Znajduje się w trzech salach zachodniego skrzydła zabudowań klasztornych. W ramach muzealnej wystawy prezentowane są następujące ekspozycje: Sala nr 1 - poświęcona pradziejom Łysej Góry oraz historii klasztoru pod zarządem benedyktynów od XI do XIX wieku, Sala nr 2 - obrazująca okres od kasaty zakonu benedyktynów w 1819 roku, poprzez utworzenie w murach zakonnych więzienia w 1882 roku po lata II wojny światowej, Sala nr 3 - poświęcona odbudowie klasztoru przez oblatów, którzy przybyli na Święty Krzyż w 1936 roku, a także działalności misyjnej zgromadzenia. Prezentowane tu eksponaty pochodzą z krajów misyjnych Afryki (Kamerun, Lesotho, Egipt, Madagaskar), Azji (Kazachstan, Turkmenistan, Indie, Japonia, Chiny), Ameryki Północnej (Kanada) i Europy (Ukraina). W zbiorach znajdują się przedmioty kultu (m.in. Biblia w języku eskimoskim), stroje, biżuteria, przedmioty codziennego użytku oraz egzemplarze fauny. Muzeum jest obiektem całorocznym, czynnym codziennie. Za wstęp pobierana jest dowolna ofiara, z przeznaczeniem na misje.

Więzienie Ciężkie na Świętym Krzyżu – więzienie znajdujące się na Łysej Górze (nazywana również Świętym Krzyżem. Funkcjonują również inne nazwy) w Świętym Krzyżu (część miasta Nowa Słupia.

Bazylika mniejsza pw. Trójcy Świętej i sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego – kościół świętokrzyskiego opactwa i sanktuarium znajdujące się na Świętym Krzyżu (Łysej Górze) w Górach Świętokrzyskich, na terenie diecezji sandomierskiej w parafii Nowa Słupia. Święty Krzyż jest integralną częścią miasta Nowa Słupia. Najstarsze polskie sanktuarium, miejsce szczególnego kultu w wieku XV.

Opactwo na Świętym Krzyżu (inaczej opactwo świętokrzyskie lub łysogórskie) – zespół klasztorny założony przez benedyktynów, położony na Świętym Krzyżu (Łysej Górze), w Nowej Słupi. Przechowywane w nim są relikwie Krzyża Świętego, od których opactwo i wzgórze wzięło swoją nazwę. Od 1936 klasztor zamieszkuje Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej.

Kaplica Oleśnickich – świętokrzyska kaplica wczesnobarokowa, wybudowana w latach 1611–1620 z funduszy kasztelana Mikołaja Oleśnickiego.

Święty Krzyż – dawna wąskotorowa towarowa stacja kolejowa w mieście Nowa Słupia, w gminie Nowa Słupia, w powiecie kieleckim, w woj. świętokrzyskim, w Polsce. Została wybudowana w 1916 roku przez HF (Heeres Feldbahn, pol. Wojskowe Koleje Polowe). W 1967 roku została zamknięta, a w 1977 roku została zlikwidowana.

Hucisko – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Nowa Słupia. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Przełęcz Hucka – szerokie obniżenie, położone na terenie Łysogór w Górach Świętokrzystkich. Przełęcz znajduje się na wysokości 495 m n.p.m. pomiędzy szczytami Huckiej Góry (547 m n.p.m.) oraz Łysej Góry (594 m n.p.m.), ponad wsią Huta Szklana, na granicy Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Nazwa przełęczy pochodzi od istniejącej tu od XVI do XVIII wieku huty szkła. Obecnie na przełęczy znajduje się parking oraz pomnik "Golgota Wschodu".