Sowiniec (wzgórze)

Kopiec Józefa Piłsudskiego (Kopiec Niepodległości, Kopiec Wolności, Sowiniec, Kopiec na Sowińcu, Mogiła Mogił) – najwyższy z pięciu istniejących w Krakowie kopców, usypany na szczycie Sowińca (najwyższego wzniesienia Pasma Sowińca) znajdującego się w Lesie Wolskim, w zachodniej części Krakowa, na terenie Woli Justowskiej w Dzielnicy VII Zwierzyniec; największy kopiec w Polsce.

Polana na Sowińcu – polana na szczycie Sowińca w Lesie Wolskim w Krakowie. Położona jest na wysokości 347 m wokół Kopca Piłsudskiego. Jest płaska, w większości trawiasta, częściowo z rzadka obsadzona drzewami. We wrześniu 1999 roku, w 10 rocznicę powołania Rządu premiera Tadeusza Mazowieckiego na zachodnim obrzeżu polany posadzono 10 dębów i co roku dosadzany jest kolejny dąb. W ten sposób powstał zaczątek alei spacerowej nazwany „Aleją Dębów Wolności im. Tadeusza Mazowieckiego”. Na polanie znajduje się żwirowana ścieżka spacerowa, ławki, wiaty, kosze na śmieci, plac zabaw dla dzieci, a także boisko sportowe. Zarząd LOP w Krakowie przygotował tablice informacyjne ścieżki dydaktycznej. Wynika z nich, że na polanie rosną m.in. takie gatunki roślin jak: konwalia majowa, zawilec gajowy, pierwiosnek lekarski, konwalijka dwulistna, przytulia wonna, babka zwyczajna i lancetowata, kokoryczka, gwiazdnica, krwawnik. Polana na Sowińcu ma powierzchnię 4,2 ha i jest największą z polan Lasu Wolskiego. Pozostałe polany w Lesie Wolskim to: Polana im. Wincentego Wobra, Polana im. Jacka Malczewskiego, Polana Bielańska, Polana Harcerska.

Janasówki (ok. 325 m) – płytka przełęcz w grzbiecie głównym Pasma Sowińca, pomiędzy Sowińcem (352 m) a Ostrą Górą (ok. 347 m). Znajduje się w obrębie miasta Kraków, należy do makroregionu Bramy Krakowskiej. Przełęcz znajduje się w Lesie Wolskim. Przebiega przez nią Aleja do Kopca (od skrzyżowania pod Ostrą Górą w Lesie Wolskim do Kopca Piłsudskiego).

Uroczysko Las Wolski, popularnie: Lasek Wolski – obszar leśny w zachodniej części Krakowa, w większości na terenie Woli Justowskiej, pełniący funkcje rekreacyjne. Obejmuje powierzchnię 419 ha. Stanowi fragment Lasów Miejskich Krakowa. W lesie urządzono krakowskie zoo. W lesie położonych jest kilka polan wypoczynkowych – największa Polana Juliusza Lea (o pow. 2,42 ha), ponadto Polana na Sowińcu, Polana im. Wincentego Wobra, Polana im. Jacka Malczewskiego, Polana Bielańska, Polana Harcerska. Sieć ścieżek spacerowych liczy ok. 40 km długości, część z nich jest oznakowana. Infrastrukturę turystyczną uzupełniają parkingi i obiekty gastronomiczne. W 1917 roku teren lasu został zakupiony przez Kasę Oszczędności Miasta Krakowa i przekazany miastu z przeznaczeniem na park ludowy.

Chełm – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VII Zwierzyniec. Dawna wieś, od południa granicząca z Bielanami, od północnego zachodu z Olszanicą, a od wschodu z Wolą Justowską. Do Krakowa została włączona w 1941 roku.

Wolski Murek – skała na wzgórzu Sowiniec w Lesie Wolskim na terenie Woli Justowskiej w Krakowie. Wolski Murek znajduje się w parowie Zielony Dół na północno-wschodnim stoku Sowińca, w Woli Justowskiej (Dzielnica VII Zwierzyniec). Do obrzeży Lasu Wolskiego dochodzi tutaj ulice Zielony Dół. Wolski Murek znajduje się w lesie, około 180 m od jego obrzeża. Prowadzą do niego znaki Krakowskiego Szlaku Wspinaczkowego. Jest to zbudowana z twardych wapieni skalistych skałka o wysokości około 10 m. Została przygotowana do wspinaczki skalnej przez fundację WSPINKA dzięki finansowemu wsparciu Rady Miasta. Na skale wytyczono 43 drogi wspinaczkowe o trudności od II do VI.4+ w skali polskiej. Większość z nich ma zamontowane stałe punkty asekuracyjne w postaci ringów (r) i stanowisk zjazdowych (stz). Tylko na 4 drogach (lub tylko fragmentach dróg) wspinaczka tradycyjna (trad). Są też dwa projekty. W Wolskim Murku znajduje się Jaskinia w Zielonym Dole.

Ostra Góra, (347 m n.p.m.) – zwornikowe wzgórze w zachodniej części Pasma Sowińca, trzecie pod względem wysokości wzniesienie Krakowa. Zlokalizowane jest w grzbiecie głównym masywu, pomiędzy Sowińcem, oddzielonym przełęczą Janasówki, a Pustelnikiem. Ostra Góra góruje nad czterema dolinkami: Mokrym Dołem i Wolskim Dołem (Doliną Matki Boskiej), Gomółczym Dołem i Łupanym Dołem. Wierzchołek Ostrej Góry jest całkowicie zalesioną kopułą, od której odbiegają cztery grzbiety: północny – odcinek grzebietu głównego do Sowińca wschodni – odcinek grzbietu głównego do Pustelnika południowy – grzbiet biegnący poprzez Bielańską Przełęcz do Srebrnej Góry zachodni – grzbiet biegnący przez przełęcz Trzy Kopce do Srebnicy. Na szczycie znajduje się bateria forteczna FB 36 „Ostra Góra” wchodząca w skład zespołu dzieł obronnych fortu „Bielany”.

Jaskinia w Zielonym Dole lub Schronisko w Zielonym Dole I – jaskinia w skale Wolski Murek na terenie Woli Justowskiej w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.

Zielony Dół – parów w północnej części Pasma Sowińca w Lesie Wolskim na terenie Woli Justowskiej w Krakowie. Zielony Dół wcina się w dolną część północnych stoków wzgórza Sowiniec. Zaczyna się płytką depresją na wysokości około 230 m n.p.m., niżej przechodząc w parów. Opada w północnym kierunku do bezleśnych obszarów Woli Justowskiej (w Dzielnicy VII Zwierzyniec). Jest całkowicie porośnięty lasem. Ma jedno odgałęzienie (prawe). W drzewostanie dominuje dąb, buk i brzoza. Tuż po wschodniej stronie parowu Zielony Dół znajdowała się dawniej polana Zielony Dół z jednym domem. W 2019 roku jednak polana zarasta lasem. W parowie Zielony Dół jest skała Wolski Murek, na której uprawiana jest wspinaczka skalna, oraz dwie jaskinie – Jaskinia w Lesie Wolskim i Jaskinia w Zielonym Dole i Schronisko w Zielonym Dole. Do północnych podnóży Lasu Wolskiego poniżej parowu Zielony Dół podchodzi niewielka, kilkudomowa ulica Zielony Dół.

Schron amunicyjny „Las Wolski" – jeden z obiektów austriackiej Twierdzy Kraków. Znajduje się przy Alei Wędrowników, trasie spacerowej w Lesie Wolskim, na wschodnim stoku Ostrej Góry, ok. 500 metrów na zachód od krakowskiego zoo. Znajduje się też w niedalekim sąsiedztwie baterii FB-36 Ostra Góra. Powstał w latach 1914–1915 według typowego projektu. Schron zbudowany jest z batonu i cegły. Posiada wzmocniony betonowy stropodach. Wewnątrz schronu znajdowało się jedno, duże pomieszczenie magazynowe, doświetlone przez dwa okna. Z pomieszczenia za pomocą ceglanej ścianki działowej wyodrębniano niewielki przedsionek z otworem strzelnicy osłaniającej wejście. Obecnie obiekt jest dobrze zachowany i niezdewastowany.

Ogród Zoologiczny w Krakowie – ogród zoologiczny założony w 1929 roku, na Woli Justowskiej na terenie krakowskiego Lasu Wolskiego na wzgórzu Pustelnik.

Szczelina pod Gajówką lub Szczelina między głazami w Skałach pod Gajówką – szczelina w głazach znajdujących się u północnych podnóży wzgórza Sowiniec w Lesie Wolskim w Krakowie. Pod względem geograficznym znajduje się w mezoregionie Pomost Krakowski, będącym częścią makroregionu Bramy Krakowskiej.